10. Sınıf Felsefe Bilgi Yarışması Soruları

Soru 1

Felsefenin kelime anlamı olan 'bilgelik sevgisi' hangi iki Antik Yunan kavramının birleşimidir?

A. Logos ve Mythos

B. Doxa ve Episteme

C. Philo ve Sophia

D. Arche ve Physis

Soru 2

Sofistlerin 'insan her şeyin ölçüsüdür' yaklaşımı, aşağıdakilerden hangisini savunur?

A. Doğanın değişmez yasaları olduğunu

B. Tanrısal bir akla tabi olduğumuzu

C. Mutlak ve evrensel doğruların varlığını

D. Bilginin kişiden kişiye değişebileceğini

Soru 3

Sokrates'in 'ironi' ve 'doğurtma' yöntemini kullanarak muhatabının zihnindeki yanlış bilgileri ayıklamasını sağlayan yöntemi hangisidir?

A. Analitik

B. Sokratik Yöntem

C. Diyalektik

D. Fenomenolojik Yöntem

Soru 4

Platon'un mağara alegorisinde, mağaranın dışındaki gerçek ışık ve nesneler neyi temsil eder?

A. Gölge varlıkları

B. Duyu verilerini

C. İdealar dünyasını

D. Toplumsal tabuları

Soru 5

Aristo'nun etik anlayışında erdemli insan, aşırılıklar arasında bir denge kurar. Bu denge noktasına ne ad verilir?

A. Mutlak İrade

B. Altın Orta

C. Pratik Akıl

D. Ödev Bilinci

Soru 6

Helenistik dönemde acıdan kaçınmayı, huzuru ve basit bir yaşamı hedefleyen felsefi akım hangisidir?

A. Epikürcülük

B. Stoacılık

C. Septisizm

D. Kinizm

Soru 7

Varlık felsefesinde 'varlık, hem madde hem de ruhtan oluşur' diyen görüş hangisidir?

A. Nihilizm

B. Materyalizm

C. Düalizm

D. İdealizm

Soru 8

Descartes'ın 'düşünüyorum, öyleyse varım' diyerek ulaştığı rasyonalist temel yöntem hangisidir?

A. Deney ve gözlem

B. Toplumsal uzlaşı

C. Sezgiye dayalı bilgi

D. Metodik şüphe

Soru 9

John Locke'a göre zihin, doğuştan boş bir levhadır. Bu görüşe ne ad verilir?

A. Rasyonalizm

B. İdealizm

C. Kritisizm

D. Tabula Rasa

Soru 10

Kant'ın ödev etiğinde bir eylemin ahlaki değeri neye bağlıdır?

A. Eylemin niyetine ve ödev bilincine

B. Kişisel mutluluğa

C. Toplumsal faydaya

D. Eylemin sonucuna

Soru 11

Siyaset felsefesinde devletin, bireylerin özgürlüğünü korumak için yapılmış bir sözleşme olduğunu savunan yaklaşım hangisidir?

A. Teokratik Yönetim

B. Doğal Haklar

C. Ütopik Devlet

D. Toplumsal Sözleşme

Soru 12

Sanat felsefesinde (estetik) 'sanat, gerçekliğin bir yansımasıdır' görüşü hangi kavramla ifade edilir?

A. Mimesis

B. Subjektivite

C. Estetik Haz

D. Katarsis

Soru 13

Din felsefesinde Tanrı'nın varlığını evrendeki düzen ve amaçlılıktan yola çıkarak kanıtlayan görüş hangisidir?

A. Teleolojik kanıt

B. Ahlaki kanıt

C. Kozmolojik kanıt

D. Ontolojik kanıt

Soru 14

Farabi'nin 'Erdemli Şehir' (Medinetü'l Fazıla) düşüncesinde yöneticinin temel özelliği ne olmalıdır?

A. Soylu bir aileden gelmek

B. Askeri güç

C. Ekonomik zenginlik

D. Bilgelik ve ahlaki yetkinlik

Soru 15

Bilim ile felsefe arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

A. Bilim olgularla, felsefe kavramlarla ilgilenir

B. Felsefe deney yapmaz, bilim ise sadece akıl yürütür

C. Bilim değişmez, felsefe sürekli gelişir

D. Bilim subjektif, felsefe objektiftir

Soru 16

Felsefe kelimesinin kökeni olan 'philosophia' terimi hangi anlama gelir?

A. Bilgiyi kesin olarak bilme

B. Bilgiyi sevme ve arama

C. Doğayı yönetme sanatı

D. Tanrısal gerçekliği açıklama

Soru 17

Sokrates'in 'ironi' ve 'maiötik' (doğurtma) yöntemini kullanmasındaki temel amaç nedir?

A. Sofistlerin öğretilerini çürütmek için onları küçük düşürmek

B. Öğrenciye hazır bilgileri aktarmak

C. Kişinin zihnindeki yanlış bilgileri ayıklayıp doğruya ulaşmasını sağlamak

D. Retorik sanatını kullanarak toplumu ikna etmek

Soru 18

Platon'un mağara alegorisinde, mağaranın dışındaki ışık ve nesneler neyi temsil eder?

A. İdeal olan gerçekliği ve hakikati

B. Toplumsal kuralları ve yasaları

C. Duyu organlarımızla algıladığımız dünyayı

D. Sanatın taklit (mimesis) yoluyla üretimini

Soru 19

Aristo'nun 'Altın Orta' öğretisi ahlaki açıdan hangi durumu ifade eder?

A. Her zaman çoğunluğun istediği yolu seçmeyi

B. İki uç arasındaki dengeyi ve erdemi bulmayı

C. Toplumsal kurallara mutlak şekilde uymayı

D. Haz odaklı bir yaşam sürerek acıdan kaçınmayı

Soru 20

Helenistik dönemde Epikürcülük akımının temel amacı nedir?

A. Acıdan uzaklaşıp dingin bir huzura (ataraxia) ulaşmak

B. Devlet yönetiminde aktif rol almak

C. Kaderci bir anlayışla zorluklara katlanmak

D. Bilimsel araştırmalarla doğayı keşfetmek

Soru 21

Varlık felsefesinde 'düalist' (ikici) görüşü savunan bir filozof, varlığı nasıl açıklar?

A. Varlık sadece düşünceden ibarettir

B. Varlık hem madde hem de ruh/düşünce gibi iki temel ögeden oluşur

C. Varlık, fenomenlerin ötesindeki 'kendinde şey'dir

D. Varlık sadece maddeden ibarettir

Soru 22

Descartes'ın 'Düşünüyorum, öyleyse varım' önermesi bilgi felsefesindeki hangi akımın temelidir?

A. Pozitivizm

B. Rasyonalizm (Akılcılık)

C. Pragmatizm

D. Empirizm (Deneyimcilik)

Soru 23

John Locke'a göre insan zihni doğuştan nedir?

A. Doğuştan gelen fikirlerle doludur

B. Kalıtsal önyargılarla şekillenmiştir

C. Tabula rasa (boş bir levha)

D. Tanrısal bir ışıkla aydınlanmıştır

Soru 24

Immanuel Kant'ın ödev ahlakına göre bir eylemin ahlaki değeri neye bağlıdır?

A. Kişinin o anki duygusal durumuna

B. Eylemin ödev bilinciyle ve iyi niyetle yapılmasına

C. Toplumun o eylemi onaylayıp onaylamadığına

D. Eylemin sonucunda elde edilen faydaya

Soru 25

Siyaset felsefesinde 'doğal hukuk' anlayışını savunan bir düşünür neyi savunur?

A. Yasaların sadece güçlülerin çıkarlarını koruduğunu

B. Toplumun sınıflara ayrılmasının zorunlu olduğunu

C. Devletin otoritesinin mutlak olması gerektiğini

D. İnsan haklarının evrensel ve doğuştan gelen ilkeler olduğunu

Soru 26

Estetik alanında 'sanat, doğanın taklididir' (mimesis) görüşü en çok hangi disiplinle ilişkilidir?

A. Bilgi kuramı

B. Siyaset kuramı

C. Mantık ve kategoriler

D. Güzelin doğası ve sanat felsefesi

Soru 27

Din felsefesinde 'ontolojik kanıt' neyi temel alır?

A. Tarihsel belgelerin doğruluğunu araştırmayı

B. Tanrı kavramının zihindeki mükemmelliğinden yola çıkarak varlığını kanıtlamayı

C. Mucizelerin bilimsel açıklamalarını yapmayı

D. Evrendeki düzeni gözlemleyerek Tanrı'ya ulaşmayı

Soru 28

Farabi'nin devlet felsefesinde 'Erdemli Şehir' (El-Medinetü'l Fazıla) yöneticisinde olması gereken en önemli özellik nedir?

A. Sadece ekonomik refahı sağlama yeteneği

B. Halkı korkuyla yönetme becerisi

C. Bilgelik, erdem ve ahlaki mükemmellik

D. Askeri güç ve savaş stratejisi

Soru 29

Gazali'nin bilgi felsefesinde hakikate ulaşmak için akıl ve duyu organlarının ötesinde gördüğü kaynak nedir?

A. Siyasal otorite

B. Matematiksel kesinlik

C. Sezgi (kalp gözü/keşif)

D. Deney ve gözlem

Soru 30

Felsefe ve bilim ilişkisi düşünüldüğünde, bilim ile felsefenin ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

A. Her ikisinin de evreni ve olguları anlama çabası içinde olması

B. Her ikisinin de sadece ölçülebilir verilerle çalışması

C. Her ikisinin de yöntemlerinin tamamen aynı olması

D. Her ikisinin de pratik fayda sağlamak zorunda olması

Soru 31

Felsefe kelimesinin kökeni olan 'philosophia' hangi anlama gelir?

A. Doğayı açıklamak

B. Tanrıyı aramak

C. Bilgiyi yönetmek

D. Bilgelik sevgisi

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi felsefi bir sorunun özelliği değildir?

A. Refleksif olması

B. Deneyle kanıtlanabilir olması

C. Eleştirel olması

D. Evrensel olması

Soru 33

Felsefe ve bilim ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A. İkisi de olgularla ilgilenir

B. Felsefe bilimlerin yöntemini sorgular

C. Bilim felsefeyi kapsar

D. Felsefe deney yapmaz

Soru 34

Sofistler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A. İdealisttirler

B. Mutlak doğruyu savunurlar

C. Doğa filozoflarıdır

D. Gezgin öğretmenlerdir

Soru 35

Sokrates'in 'Sokratik yöntem' olarak bilinen metodunun amacı nedir?

A. Kişiye bilmediğini fark ettirmek

B. Siyaset yapmak

C. Doğa yasalarını keşfetmek

D. Bilgiyi aktarmak

Soru 36

Protagoras'ın 'İnsan her şeyin ölçüsüdür' sözü neyi ifade eder?

A. İnsanın mutlaklığını

B. Evrensel ahlakı

C. Bilginin göreceliğini

D. Doğa yasalarını

Soru 37

Felsefi düşüncenin özelliklerinden biri olan 'refleksif olmak' ne demektir?

A. Deney yapmak

B. Düşünce üzerine düşünmek

C. Hızlı karar vermek

D. Geçmişi incelemek

Soru 38

Sokrates'in yöntemi olan 'ironi'nin temel amacı nedir?

A. Siyasal güç kazanmak

B. Bilgi iddiasını sarsmak

C. Eğlenmek

D. Karşıdakini susturmak

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi felsefenin alt dallarından biri değildir?

A. Etik

B. Ontoloji

C. Meteoroloji

D. Epistemoloji

Soru 40

Felsefe tarihinin ilk filozofu olarak kabul edilen kişi kimdir?

A. Platon

B. Sokrates

C. Aristo

D. Thales