12. Sınıf Felsefe Bilgi Yarışması Soruları

Soru 1

Jean-Paul Sartre'ın 'Varoluş özden önce gelir' ilkesi, insanın kendi özünü nasıl oluşturduğunu vurgular?

A. Kendi eylemlerini özgürce seçerek

B. Kalıtsal özelliklerini kabul ederek

C. Toplumsal kurallara uyarak

D. Dini öğretilere bağlı kalarak

Soru 2

Albert Camus'nün 'absürd' kavramı ile ifade etmek istediği temel durum nedir?

A. Dünyanın sadece maddeden ibaret olması

B. Bilimsel ilerlemenin insanlığı kurtaracağı düşüncesi

C. İnsanın anlam arayışı ile evrenin sessizliği arasındaki uyumsuzluk

D. Tüm toplumsal normların reddedilmesi gerekliliği

Soru 3

Husserl'in fenomenolojisinde, nesnelerin özüne ulaşmak için kullanılan 'paranteze alma' yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A. Sentez

B. Epoke

C. Diyalektik

D. Analiz

Soru 4

Wittgenstein'ın 'dil oyunları' kavramı, anlamın kaynağını nereye dayandırır?

A. Kullanım bağlamına ve yaşam biçimine

B. Zihinsel imgelerin netliğine

C. Mantıksal önermelerin doğruluğuna

D. Kelimelerin sözlükteki değişmez karşılıklarına

Soru 5

Frankfurt Okulu'nun 'eleştiri kuramı' çerçevesinde en çok eleştirdiği kavram hangisidir?

A. Kültür endüstrisi ve araçsal akıl

B. Geleneksel aile yapısı

C. Sanatsal yaratıcılığın özgürlüğü

D. Bireysel inanç özgürlüğü

Soru 6

Jean-François Lyotard'a göre postmodernizmi tanımlayan temel özellik nedir?

A. Büyük anlatılara duyulan güvensizlik

B. Teknolojik gelişimin mutlak kabulü

C. Modernizmin tüm değerlerinin korunması

D. Evrensel ahlak yasalarının inşası

Soru 7

Feminist felsefeye göre, toplumsal cinsiyet rollerinin inşasında aşağıdakilerden hangisi temel bir faktördür?

A. Doğanın değişmez yasaları

B. Matematiksel mantık ilkeleri

C. Biyolojik zorunluluklar

D. Kültürel ve toplumsal kodlamalar

Soru 8

Ekofelsefe (çevre felsefesi) perspektifinden bakıldığında, insanın doğa ile ilişkisi nasıl tanımlanmalıdır?

A. Doğanın dışında duran bir gözlemci olarak

B. Doğayı yöneten ve kontrol eden bir özne olarak

C. Doğanın bir parçası ve paydaşı olarak

D. Doğayı sadece kaynak olarak gören bir tüketici olarak

Soru 9

Biyoetik alanında, bir hastanın kendi tedavisi hakkında karar verme yetkisi hangi ilkeyle ifade edilir?

A. Adalet

B. Faydalılık

C. Zarar vermeme

D. Özerklik (Otonomi)

Soru 10

Yapay zeka etiği bağlamında, bir makinenin karar verme sürecinde 'sorumluluk' sorunu neden tartışmalıdır?

A. Makinenin enerji tüketiminin yüksek olması

B. Makinenin estetik değer üretmemesi

C. Makinenin bilinçli bir fail olup olmaması

D. Makinenin çok hızlı işlem yapması

Soru 11

Siyaset felsefesinde 'küresel adalet' tartışmaları temel olarak neyi hedefler?

A. Sadece gelişmiş ülkelerin refahını korumayı

B. Tek bir dünya devletinin kurulmasını

C. Uluslararası servet ve hak dağılımındaki eşitsizlikleri gidermeyi

D. Dünyadaki tüm sınırları kaldırmayı

Soru 12

İbn Arabi'nin 'Vahdet-i Vücut' öğretisi felsefi olarak neyi savunur?

A. Varlığın birliğini ve mutlak gerçekliğin tekliğini

B. İnsanın evrenin merkezinde yer almadığını

C. Varlığın madde ve ruhtan oluşan iki ayrı yapısı olduğunu

D. Evrenin sürekli bir değişim ve kaostan ibaret olduğunu

Soru 13

Bilim ve felsefe ilişkisi bağlamında, bilimin 'nasıl' sorusuna odaklandığı noktada felsefenin görevi nedir?

A. Bilimsel deneyleri laboratuvarda tekrarlamak

B. Bilimsel teorileri tamamen reddetmek

C. Bilimin 'niçin' ve 'değer' boyutunu sorgulamak

D. Bilimsel verileri sadece istatistiksel olarak raporlamak

Soru 14

Eleştirel düşünmede bir argümanın geçerliliğini test ederken ilk yapılması gereken nedir?

A. Öncüllerin doğruluğunu ve mantıksal tutarlılığı incelemek

B. Argümanın popüler olup olmadığını kontrol etmek

C. Argümanı savunan kişinin kimliğine bakmak

D. Argümanın duygulara hitap edip etmediğine bakmak

Soru 15

Heidegger'in 'Varlık ve Zaman' eserinde, insanı tanımlamak için kullandığı temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A. Tabula Rasa (Boş levha)

B. Cogito (Düşünen ben)

C. Dasein (Orada-varlık)

D. Übermensch (Üstinsan)

Soru 16

Sartre'ın 'varoluş özden önce gelir' ilkesi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi insanın durumunu en iyi açıklar?

A. İnsan, belirlenmiş bir amaçla dünyaya gelir.

B. İnsan, kendi seçimleriyle özünü kendisi oluşturur.

C. İnsanın karakteri genetik kodları tarafından önceden yazılmıştır.

D. İnsan, toplumun kendisine yüklediği rolleri kabul etmek zorundadır.

Soru 17

Camus'nün absürd felsefesine göre, insanın saçma (absürd) ile karşılaşması hangi durumun sonucudur?

A. Dünyanın anlamsızlığı ile insanın anlam arayışı arasındaki çatışma.

B. Bilimin evrenin tüm gizemlerini çözmüş olması.

C. Toplumsal kuralların bireyi tamamen özgürleştirmesi.

D. İnsanın tanrısal bir varlığa olan sarsılmaz inancı.

Soru 18

Heidegger'in 'Varlık ve Zaman' eserinde vurguladığı 'Dasein' kavramı neyi ifade eder?

A. Nesnel gerçekliği olan cansız varlıkları.

B. Sadece biyolojik varlığı olan canlıları.

C. Dünyada var olan, kendi varlığını sorgulayan insanı.

D. Metafiziksel olarak tanımlanamayan soyut kavramları.

Soru 19

Husserl'in fenomenolojisinde 'paranteze alma' (epokhe) yönteminin temel amacı nedir?

A. Önyargıları ve varlık hakkındaki kabulleri askıya alarak özün bilgisine ulaşmak.

B. Geçmişteki tüm felsefi sistemleri doğrulamak.

C. Bilimsel verileri tamamen reddetmek.

D. Felsefeyi sadece mantıksal önermelere indirgemek.

Soru 20

Wittgenstein'ın 'dil oyunları' kavramı, anlamın kaynağını nasıl açıklar?

A. Anlam, dilin kullanım alanı ve bağlamı içerisinde belirlenir.

B. Anlam, kelimelerin nesnel dünyadaki karşılıklarından doğar.

C. Anlam, bireyin zihninde oluşan içsel bir imgedir.

D. Anlam, ancak matematiksel formüllerle kesinleştirilebilir.

Soru 21

Frankfurt Okulu'nun 'eleştiri kuramı' öncelikle hangi yapıyı sorgular?

A. Kültür endüstrisi ve modern toplumun tahakküm mekanizmalarını.

B. Antik Yunan mitolojisinin tarihsel kökenlerini.

C. Doğa bilimlerinin objektifliğini.

D. Orta Çağ'daki feodal yönetim biçimlerini.

Soru 22

Postmodern felsefede Lyotard'ın 'üst anlatıların sonu' ifadesi neyi anlatır?

A. Dinlerin dünyadaki etkisinin tamamen sona erdiğini.

B. Bilimin artık tek geçerli bilgi kaynağı olduğunu.

C. Sanatın toplumsal bir işlevi kalmadığını.

D. Tarihi ve dünyayı tek bir teoriyle açıklayan büyük sistemlere olan güvenin yitirilmesini.

Soru 23

Feminist felsefenin temel iddialarından biri olan 'toplumsal cinsiyet' kavramı neyi vurgular?

A. Cinsiyet rollerinin biyolojik değil, tarihsel ve kültürel olarak inşa edildiğini.

B. Biyolojik özelliklerin kaçınılmaz kader olduğunu.

C. Kadınların sadece ev içi alanla sınırlı kalması gerektiğini.

D. Hukuk sisteminin cinsiyetten bağımsız olması gerektiğini.

Soru 24

Ekofelsefe (çevre felsefesi) bakış açısına göre doğa ile ilişkimiz nasıl olmalıdır?

A. Doğa, insanın sınırsızca kullanabileceği bir hammadde kaynağıdır.

B. Doğanın korunması sadece estetik bir kaygıyla ele alınmalıdır.

C. Teknolojik ilerleme, doğanın korunmasından daha öncelikli olmalıdır.

D. İnsan, doğanın efendisi değil, ekosistemin bir parçası olarak görülmelidir.

Soru 25

Biyoetik alanında 'ötenazi' tartışmaları temel olarak hangi çatışmayı içerir?

A. Yaşam hakkı ile bireysel özerklik ve acıyı dindirme hakkı.

B. Tıbbi teknolojinin maliyeti ile devletin bütçesi.

C. Doktorun otoritesi ile hastanenin kurumsal çıkarları.

D. Ekonomik verimlilik ile teknolojik kapasite.

Soru 26

Yapay zekanın etik boyutunu inceleyen bir felsefeci, en çok hangi soruya odaklanmalıdır?

A. Yapay zekanın fiziksel olarak bir bedene sahip olup olmadığına.

B. Yapay zekanın insan beyninden daha hızlı işlem yapıp yapmadığına.

C. Yapay zekanın kararlarından doğacak sorumluluğun kime ait olduğu.

D. Yapay zekanın sanatsal üretim yapıp yapamayacağına.

Soru 27

Siyaset felsefesinde 'küresel adalet' tartışmaları, dünya genelindeki hangi soruna çözüm aramaktadır?

A. Sadece teknolojik gelişimin ülkeler arası eşitsizliğine.

B. Küresel turizm faaliyetlerinin artışına.

C. Ülkelerin kendi iç hukuk sistemlerinin farklılıklarına.

D. Zengin ve yoksul ülkeler arasındaki gelir dağılımı adaletsizliği ve fırsat eşitsizliğine.

Soru 28

İbn Arabi'nin 'Vahdet-i Vücud' (varlığın birliği) düşüncesi tasavvuf felsefesinde neyi ifade eder?

A. Tüm varlıkların tek bir gerçekliğin (Tanrı) yansıması olduğunu.

B. İnsan aklının dini hakikatleri anlamada tek başına yeterli olduğunu.

C. Maddenin sadece insanın zihninde var olduğunu.

D. Evrende birden fazla yaratıcı gücün bulunduğunu.

Soru 29

Bilim ve felsefe ilişkisi bağlamında, bilimin 'nasıl' sorusuna odaklandığı yerde felsefe hangi soruya odaklanır?

A. Laboratuvar ekipmanlarının teknik özelliklerine.

B. Deneylerin kaç defa tekrarlanması gerektiğine.

C. Bilimsel verilerin istatistiksel analiz yöntemlerine.

D. Bilimin amaçları, etik sınırları ve bilginin anlamı üzerine.

Soru 30

YKS felsefe sorularında 'paragrafta vurgulanan temel düşünce' sorulduğunda izlenmesi gereken en doğru strateji nedir?

A. Kendi bildiğimiz bilgileri paragrafa eklemek.

B. Yazarın kişisel görüşlerinin doğruluğunu tartışmak.

C. Sadece metinde verilen öncüllerden yola çıkarak mantıksal bir sonuca ulaşmak.

D. Paragraftaki tüm şıkları tek tek dış dünyadaki gerçeklerle kıyaslamak.

Soru 31

Sartre'ın 'varoluş özden önce gelir' ifadesi neyi anlatır?

A. İnsanın önce var olduğunu, sonra eylemleriyle kendini tanımladığını

B. İnsanın önceden belirlenmiş bir amacı olduğunu

C. İnsanın kaderinin doğuştan yazıldığını

D. Özün varoluştan daha önemli olduğunu

Soru 32

Camus'ye göre 'absürd' nedir?

A. Toplumsal düzenin tamamen reddi

B. Fizik kurallarının geçersizliği

C. Sadece mantıksal hatalar bütünü

D. İnsanın anlam arayışı ile dünyanın sessizliği arasındaki çatışma

Soru 33

Sartre'a göre insanı 'özgürlüğe mahkûm' kılan nedir?

A. Toplumsal kuralların baskısı

B. Seçim yapmak zorunda oluşu ve sorumluluk alması

C. Tanrı'nın varlığına inanma zorunluluğu

D. Biyolojik ihtiyaçların kısıtlayıcılığı

Soru 34

Camus'nün Sisyphos söylencesiyle anlatmak istediği temel fikir nedir?

A. Dış dünyaya karşı tam teslimiyet

B. Absürd yaşamın içinde bile insanın kendi anlamını yaratması

C. Acı çekmenin tek kurtuluş yolu olduğu

D. İnsanın boşuna çabaladığı ve yenildiği

Soru 35

Varoluşçu felsefede 'bunalım' (angst) kavramı neyle ilişkilidir?

A. Yalnızlık duygusu

B. Başarısızlık korkusu

C. Psikolojik bir rahatsızlık

D. Sınırsız özgürlüğün getirdiği sorumluluk yükü

Soru 36

Sartre'a göre 'kötü inanç' (mauvaise foi) ne anlama gelir?

A. Dini reddetmek

B. Yalan söylemek

C. Başkalarını suçlamak

D. Kendi özgürlüğünü inkar edip sorumluluktan kaçmak

Soru 37

Camus'nün felsefesinde 'başkaldırı' neyi ifade eder?

A. Doğa yasalarına karşı gelme

B. Toplumsal düzeni yıkma isteği

C. Absürde karşı insanın kendi değerlerini koruma çabası

D. Devlet yönetimine karşı silahlı direniş

Soru 38

Varoluşçulukta 'fırlatılmışlık' kavramı neyi temsil eder?

A. Ölümden sonraki yaşamı

B. İnsanın dünyaya kendi isteği dışında gelmesini

C. İnsanın uzaydan gelmesini

D. Geçmişin değiştirilemezliğini

Soru 39

Sartre'ın 'Varoluşçuluk bir hümanizmadır' eserindeki temel sav nedir?

A. İnsan evrenin merkezindedir

B. İnsan sadece biyolojik bir varlıktır

C. İnsan kendi seçimleriyle insanlığı oluşturur

D. İnsan doğası gereği iyidir

Soru 40

Camus'nün 'Yabancı' romanındaki Meursault karakteri hangi felsefi duruşu sergiler?

A. Absürd bir kopukluk ve kayıtsızlık

B. Dini tutku

C. Aşırı rasyonalizm

D. Toplumsal normlara tam uyum