Üniversite Biyoloji Bilgi Yarışması Soruları

Soru 1

Hücrede protein sentezinin gerçekleştiği organel hangisidir?

A. Golgi

B. Mitokondri

C. Lizozom

D. Ribozom

Soru 2

DNA replikasyonunda 'yarı korunumlu' (semiconservative) model neyi ifade eder?

A. Eski DNA'nın korunmasını

B. Yeni DNA'nın bir eski bir yeni zincirden oluşmasını

C. Mutasyonlu DNA oluşmasını

D. DNA'nın tamamen yeni oluşmasını

Soru 3

Doğal seçilimin temel mekanizması nedir?

A. Güçlünün her zaman kazanması

B. Mutasyonların her zaman iyi olması

C. Bireyin kendi çabasıyla değişmesi

D. Çevreye en uyumlu olanın hayatta kalıp üremesi

Soru 4

Bakteri hücresinde çekirdek (nükleus) bulunur mu?

A. Sadece spor halindeyken

B. Hayır, çekirdek zarı yoktur

C. Sadece bölünürken

D. Evet

Soru 5

Antikorlar hangi tip beyaz kan hücresi tarafından üretilir?

A. Makrofajlar

B. B lenfositler

C. Nötrofiller

D. T lenfositler

Soru 6

DNA dizisindeki üçlü nükleotid gruplarına ne denir?

A. Kodon

B. Antikodon

C. Gen

D. Protein

Soru 7

Hücrenin ATP üretim merkezi hangisidir?

A. Mitokondri

B. Peroksizom

C. Endoplazmik retikulum

D. Ribozom

Soru 8

Biyolojik sistemlerde 'homeostazi' ne anlama gelir?

A. Hücre bölünmesi

B. DNA hasarı

C. Enerji üretimi

D. İç dengenin korunması

Soru 9

Virüsler neden 'zorunlu hücre içi paraziti' olarak adlandırılır?

A. Sadece RNA taşıdıkları için

B. Çok hızlı mutasyona uğradıkları için

C. Kendi metabolizmaları olmadığı için

D. Çok küçük oldukları için

Soru 10

Kromozomların uç kısımlarındaki, yaşlanmayla kısalan DNA dizilerine ne ad verilir?

A. Kinetokor

B. Telomer

C. Kromatid

D. Sentromer

Soru 11

İnsan genom projesinin en önemli sonucu nedir?

A. Hücrenin ağırlığının bulunması

B. Tüm hastalıkların tedavisi

C. İnsan DNA dizisinin büyük oranda çözülmesi

D. Genetik klonlama

Soru 12

Proteinlerin yapısını belirleyen temel faktör nedir?

A. DNA miktarı

B. Hücre boyutu

C. Amino asit dizilimi

D. Ribozom sayısı

Soru 13

Evrimsel olarak homolojik yapılar neyi gösterir?

A. Benzer çevreye uyumu

B. Rastlantısal benzerliği

C. Ortak bir atadan gelmeyi

D. Mutasyonları

Soru 14

Hücre zarından madde geçişinde ATP harcanmayan yöntem hangisidir?

A. Aktif taşıma

B. Difüzyon (Pasif taşıma)

C. Ekzositoz

D. Endositoz

Soru 15

Bakteriyel genetik çeşitliliği artıran 'yatay gen transferi' neyi sağlar?

A. Hücre duvarının kalınlaşmasını

B. Antibiyotik direncinin yayılmasını

C. Fotosentezi

D. Bakterinin ölmesini

Soru 16

Ökaryotik hücrelerde RNA Polimeraz II tarafından sentezlenen transkriptlerin 5' ucuna eklenen 'cap' yapısının temel işlevi nedir?

A. mRNA'nın nükleazlardan korunması ve translasyonun başlatılması

B. DNA polimerazın bağlanma bölgesini belirlemek

C. İntronların birleştirilme sürecini durdurmak

D. Ribozomun çekirdek dışına çıkışını sağlamak

Soru 17

Prokaryotik transkripsiyonda, RNA polimerazın promotör bölgesini tanımasını sağlayan özgül protein faktörü hangisidir?

A. Sigma faktörü

B. TATA bağlayıcı protein

C. Rho faktörü

D. Elongasyon faktörü Tu

Soru 18

Translasyon sırasında peptidil transferaz aktivitesi hangi moleküler yapı tarafından gerçekleştirilir?

A. mRNA üzerindeki Shine-Dalgarno dizisi

B. Aminoasil-tRNA sentetaz enzimi

C. Büyük ribozomal alt birimdeki 23S rRNA

D. Başlatıcı tRNA (fMet-tRNA)

Soru 19

Ökaryotlarda transkripsiyon sonrası gerçekleşen 'splicing' (ekleme) işleminde, intronların uzaklaştırılmasını sağlayan kompleks yapı nedir?

A. Ribozom

B. Spliceozom

C. Peroksizom

D. Proteozom

Soru 20

Translasyonun sonlanma aşamasında (termination), 'stop' kodonlarını tanıyan ve polipeptit zincirinin serbest kalmasını sağlayan moleküller nelerdir?

A. Sinyal tanıma partikülleri

B. Terminatör tRNA'lar

C. Şaperon proteinleri

D. Release faktörleri (RF)

Soru 21

Triptofan operonunda, triptofan seviyesi yüksek olduğunda transkripsiyonun durdurulması mekanizmasına ne ad verilir?

A. Atenüasyon

B. Splicing

C. Metilasyon

D. İndüksiyon

Soru 22

Genetik kodun 'dejenere' olması ne anlama gelir?

A. Birden fazla kodonun aynı amino asidi kodlayabilmesi

B. Transkripsiyonun tersine çevrilebilmesi

C. DNA'nın mutasyona karşı dayanıksız olması

D. Bir kodonun birden fazla amino asidi kodlaması

Soru 23

Aminoasil-tRNA sentetaz enziminin temel görevi nedir?

A. DNA replikasyonunda hata düzeltmek

B. Doğru amino asidin uygun tRNA'ya yüklenmesi

C. tRNA'nın ribozomdan ayrılmasını sağlamak

D. mRNA'yı ribozoma taşımak

Soru 24

Ökaryotik mRNA'nın 3' ucuna eklenen poli-A kuyruğunun (poly-A tail) temel işlevi nedir?

A. Transkripsiyonun hızını belirlemek

B. DNA'nın histon proteinlerine sarılmasını sağlamak

C. mRNA stabilitesini artırmak ve nükleer dışa aktarımı kolaylaştırmak

D. Ribozomun mRNA'ya ilk tutunma noktasını oluşturmak

Soru 25

Translasyon sırasında ribozomun A (aminoasil) bölgesine gelen yeni tRNA molekülünün antikodonu ile mRNA kodonu arasındaki etkileşim nerede gerçekleşir?

A. Nükleolus içinde

B. Küçük ribozomal alt birimde

C. Polisom kompleksinde

D. Büyük ribozomal alt birimde

Soru 26

Wobble hipotezi, genetik kodun hangi özelliği ile doğrudan ilişkilidir?

A. Kodon-antikodon eşleşmesindeki esneklik

B. Ribozomal proteinlerin sentezi

C. İntronların ekzondan ayrılması

D. DNA'nın çift sarmal yapısı

Soru 27

Transkripsiyon sırasında DNA'nın kalıp (template) olmayan ipliğine ne ad verilir?

A. Promotör iplik

B. Kodlayan (sens) iplik

C. Okazaki parçası

D. Antisens iplik

Soru 28

Bakterilerde antibiyotik direncine yol açan 'efflux pompaları' temel olarak hangi mekanizma ile çalışır?

A. Hücre duvarı sentezini inhibe ederek

B. Plazmid replikasyonunu durdurarak

C. Ribozomlara bağlanmayı engelleyerek

D. Antibiyotiği hücre dışına aktif taşıma ile atarak

Soru 29

Beta-laktamaz enzimleri antibiyotik direncinde hangi yapıya doğrudan saldırır?

A. 30S ribozomal alt birim

B. Folik asit sentez yolu

C. Beta-laktam halkası

D. DNA giraz enzimi

Soru 30

Gram-negatif bakterilerde dış membran geçirgenliğinin azalması, en çok hangi antibiyotik sınıfına karşı direnç oluşturur?

A. Makrolidler

B. Karbapenemler

C. Rifampisinler

D. Glikopeptidler

Soru 31

Bakterilerin yatay gen transferi ile antibiyotik direnci kazanmasında en yaygın rol oynayan yapı hangisidir?

A. Kromozom

B. Fimbria

C. Plazmid

D. Mezozom

Soru 32

MRSA (Metisiline Dirençli Staphylococcus aureus) suşlarında görülen temel direnç mekanizması nedir?

A. Tetrasiklinin hücreye girişinin engellenmesi

B. Bakteriyel kapsül kalınlığının artırılması

C. PBP2a modifikasyonu ile hücre duvarı sentezinin devamı

D. DNA girazın mutasyona uğrayarak inhibe olmaması

Soru 33

Transpozonlar aracılığıyla direnç genlerinin bir bakteriden diğerine aktarılması süreci nasıl adlandırılır?

A. Konjugasyon

B. Transpozisyon

C. Transformasyon

D. Transdüksiyon

Soru 34

Vancomycin dirençli Enterococcus (VRE) suşlarında, ilacın hedefi olan hücre duvarı öncülündeki hangi amino asit değişikliği direnç sağlar?

A. D-Glu yerine L-Glu

B. L-Lys yerine L-Arg

C. D-Ala-D-Ala yerine D-Ala-D-Laktat

D. D-Ala yerine L-Ala

Soru 35

Florokinolonlar bakteride hangi enzimi hedef alarak DNA replikasyonunu durdurur?

A. Helikaz

B. DNA polimeraz I

C. DNA giraz ve Topoizomeraz IV

D. RNA polimeraz

Soru 36

Bakterilerin 'persister' hücreler oluşturarak antibiyotiklere karşı fenotipik tolerans geliştirmesinin temel nedeni nedir?

A. Hücrenin metabolik olarak inaktif veya yavaş olması

B. Hücre duvarında çok katmanlı peptidoglikan sentezi

C. Antibiyotik hedef proteinlerini eksprese etmeyi bırakmaları

D. Antibiyotiği parçalayan enzimleri dış ortama salgılamaları

Soru 37

Aminoglikozidlerin bakteriyel ribozoma bağlanmasını engelleyen direnç mekanizması hangisidir?

A. Ribozomal proteinlerin metilasyonu

B. Porin kanallarının kapatılması

C. Hücre içi pH değerinin düşürülmesi

D. İlacı modifiye eden enzimlerin (asetilasyon, fosforilasyon) üretimi

Soru 38

Bakteriyel biyofilm tabakası antibiyotik direncine nasıl katkı sağlar?

A. Bakteriyel plazmidlerin parçalanmasını sağlayarak

B. Oksijen seviyesini artırarak antibiyotik aktivitesini yok ederek

C. Bakterilerin konjugasyon hızını azaltarak

D. Antibiyotiğin hücrelere penetrasyonunu fiziksel olarak engelleyerek

Soru 39

Sulfonamidler ve trimetoprim kombinasyonu bakterilerde hangi yolu bloke eder?

A. Folik asit biyosentez yolu

B. Hücre zarı sentezi

C. Protein sentezi

D. Krebs döngüsü

Soru 40

Presinaptik terminalde aksiyon potansiyelinin ulaşmasıyla kalsiyum kanallarının açılması, vezikül füzyonu için hangi protein kompleksinin (SNARE) tetiklenmesini sağlar?

A. Dynein

B. Clathrin

C. Kinesin

D. Synaptotagmin