Üniversite Biyoloji Bilgi Yarışması Soruları

1. Ekosistemlerde ayrıştırıcıların (saprofitlerin) temel görevi nedir?

A)Oksijen üretmek

B)Glikoz sentezlemek

C)Azot bağlamak

D)Organik maddeleri inorganiğe çevirmek

2. Sinyal iletim yollarında 'fosforilasyon kaskadı' kavramı neyi ifade eder?

A)Sinyalin seri kinaz aktivasyonuyla güçlendirilmesini

B)Proteinlerin yıkımını

C)DNA'nın kopyalanmasını

D)ATP'nin parçalanmasını

3. İnsan beyninde nöral kök hücre proliferasyonunun yetişkinlikte de devam ettiği bilinen iki ana bölge hangileridir?

A)Serebellar korteks ve Pons

B)Talamus ve Hipotalamus

C)Oksipital lob ve Frontal lob

D)Subventriküler zon ve Hipokampus (Girus dentatus)

4. Aktin filamentlerinin polimerizasyonunda birim başına harcanan ATP hidrolizinin temel biyofiziksel işlevi nedir?

A)Dinamik kararsızlığı yöneterek büyüme hızını kontrol etmek

B)Filamentin mekanik sertliğini (persistence length) artırmak

C)ATP'nin kimyasal enerjisini doğrudan mekanik işe dönüştürmek

D)Filamentin depolimerizasyonunu engellemek

5. Virüslerin, konak hücre içerisinde çoğaldıktan sonra hücreyi parçalayarak serbest kaldıkları döngüye ne ad verilir?

A)Lizojenik döngü

B)Litik döngü

C)Transdüksiyon

D)Konjugasyon

6. Biyoteknolojide kullanılan 'vektörler'in (plazmidler gibi) en önemli özelliği nedir?

A)DNA'yı parçalamaları

B)Sadece virüslerde bulunmaları

C)Otonom olarak replike olabilmeleri

D)Protein üretmemeleri

7. Mantarlar besinlerini dış ortama enzim salgılayarak nasıl alırlar?

A)Fotosentez

B)Kemosentez

C)Fagositoz

D)Absorptif (emilim) beslenme

8. Biyomedikal araştırmalarda 'in silico' terimi neyi ifade eder?

A)Bilgisayar ortamında yapılan simülasyonlar

B)Deney tüpünde yapılanlar

C)Hücre kültüründe yapılanlar

D)Canlı üzerinde yapılan deneyler

9. Aşağıdakilerden hangisi Gram-negatif bakterilerin hücre duvarında bulunan bir özelliktir?

A)Kalın peptidoglikan tabaka

B)Dış membran varlığı

C)Teikoik asit içerme

D)Kapsülün olmaması

10. Kan-beyin bariyerinin oluşumunda temel rol oynayan ve nöronlara destek sağlayan glial hücre tipi hangisidir?

A)Oligodendrositler

B)Mikroglialar

C)Astrositler

D)Ependimal hücreler

11. Glutamatın postsinaptik membranda NMDA reseptörlerini aktive edebilmesi için öncelikle hangi iyon bloğunun kalkması gerekir?

A)Magnezyum (Mg2+)

B)Çinko (Zn2+)

C)Klorür (Cl-)

D)Potasyum (K+)

12. Biyoetikte 'adalet' ilkesi neyi gerektirir?

A)Herkesin aynı ilacı almasını

B)Sadece gençlerin seçilmesini

C)Zenginlerin deneyde olmasını

D)Araştırma risk ve faydalarının adil dağılımını

13. Biyomedikal araştırmalarda 'körleme' (blinding) yöntemi neden kullanılır?

A)Önyargıyı önlemek için

B)Maliyeti düşürmek için

C)Sonuçları gizlemek için

D)Daha hızlı sonuç almak için

14. Hücre içi kalsiyum iyonlarının ikincil haberci olarak salındığı ana organel hangisidir?

A)Lizozom

B)Peroksizom

C)Golgi aygıtı

D)Endoplazmik retikulum

15. Biyoinformatikte 'Hidden Markov Models' (HMM) genellikle ne için kullanılır?

A)Dizi analizi ve gen tahmini

B)Mikroskop görüntüsü işleme

C)Hücre boyama

D)Protein tartımı

16. Bakterilerin konjugasyon yoluyla gen transferinde görevli yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

A)Flagella

B)Fimbria

C)Pilus

D)Kapsül

17. Okyanusların fotik zonunda üretilen organik maddenin derin deniz tabanına ulaşan kısmına ne ad verilir?

A)Deniz karı (Marine snow)

B)Bentik tortu

C)Pelajik detritus

D)Termohalin akıntı

18. Asetilkolinin sinaptik aralıkta yıkımından sorumlu olan enzim hangisidir?

A)Monoamin oksidaz

B)Asetilkolinesteraz

C)Katekol-O-metiltransferaz

D)Tirozin hidroksilaz

19. Calvin döngüsü (ışık bağımsız reaksiyonlar) nerede gerçekleşir?

A)Mitokondri

B)Sitoplazma

C)Tilakoid

D)Stroma

20. Nörotransmitterlerin sinaptik boşluktan geri alınmasını sağlayan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

A)Ekzositoz

B)Endositoz

C)Re-uptake

D)Difüzyon

21. Transkripsiyon sırasında, DNA’dan mRNA'ya bilgi aktarımını sağlayan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

A)DNA polimeraz

B)RNA polimeraz

C)Ligaz

D)Helikaz

22. Homolog karakterlerin evrimsel olarak birbirinden bağımsız geliştiği ancak benzer işlevler kazandığı durum nedir?

A)Ortak ata

B)Konvergent (yakınsak) evrim

C)Divergent (ıraksak) evrim

D)Adaptif radyasyon

23. Beyinde öğrenme ve hafıza ile ilişkili olan ana bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A)Beyincik

B)Hipotalamus

C)Hipokampus

D)Talamus

24. Epigenetik mekanizmalardan biri olan 'DNA metilasyonu' genellikle hangi baz üzerinde gerçekleşir?

A)Guanin

B)Timin

C)Adenin

D)Sitozin

25. Histon kuyruklarının asetillenmesi gen ifadesini nasıl etkiler?

A)DNA'yı daha sıkı paketler

B)RNA polimerazı durdurur

C)Kromatin yapısını gevşeterek transkripsiyonu artırır

D)DNA metilasyonunu engeller

26. Beta-laktamaz enzimleri antibiyotik direncinde hangi yapıya doğrudan saldırır?

A)DNA giraz enzimi

B)Beta-laktam halkası

C)30S ribozomal alt birim

D)Folik asit sentez yolu

27. Bakteriyel genetik çeşitliliği artıran 'yatay gen transferi' neyi sağlar?

A)Bakterinin ölmesini

B)Fotosentezi

C)Hücre duvarının kalınlaşmasını

D)Antibiyotik direncinin yayılmasını

28. GABA-A reseptörleri üzerinden sinaptik inhibisyonu sağlayan mekanizma temel olarak hangi iyonun hücre içine geçişine dayanır?

A)Sodyum (Na+)

B)Kalsiyum (Ca2+)

C)Klorür (Cl-)

D)Potasyum (K+)

29. Sulfonamidler ve trimetoprim kombinasyonu bakterilerde hangi yolu bloke eder?

A)Krebs döngüsü

B)Protein sentezi

C)Hücre zarı sentezi

D)Folik asit biyosentez yolu

30. Uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde ana merkez olan suprakiazmatik çekirdek (SCN) beynin hangi bölgesinde yer alır?

A)Epitalamus

B)Tegmentum

C)Hipotalamus

D)Bazal Ganglionlar

31. Ekosistemlerde 'birincil üreticiler' kimlerdir?

A)Tüketiciler

B)Ototrof canlılar (Bitkiler, algler)

C)Ayrıştırıcılar

D)Parazitler

32. Aminoasil-tRNA sentetaz enziminin temel görevi nedir?

A)mRNA'yı ribozoma taşımak

B)tRNA'nın ribozomdan ayrılmasını sağlamak

C)DNA replikasyonunda hata düzeltmek

D)Doğru amino asidin uygun tRNA'ya yüklenmesi

33. Proteinlerin yapısını belirleyen temel faktör nedir?

A)Hücre boyutu

B)Ribozom sayısı

C)DNA miktarı

D)Amino asit dizilimi

34. Sistem biyolojisinin temel amacı nedir?

A)Laboratuvar ekipmanlarını tasarlamak

B)Biyolojik sistemlerin karmaşık etkileşimlerini modellemek

C)Sadece genleri incelemek

D)İlaç üretmek

35. Rekombinant DNA teknolojisinde 'seçici belirteçler' (genelde antibiyotik direnç genleri) neden kullanılır?

A)Plazmidi alan hücreleri ayırt etmek için

B)Protein üretmek için

C)DNA'yı tamir etmek için

D)Hücreyi öldürmek için

36. Vancomycin dirençli Enterococcus (VRE) suşlarında, ilacın hedefi olan hücre duvarı öncülündeki hangi amino asit değişikliği direnç sağlar?

A)D-Ala-D-Ala yerine D-Ala-D-Laktat

B)L-Lys yerine L-Arg

C)D-Glu yerine L-Glu

D)D-Ala yerine L-Ala

37. DNA'nın çift sarmal yapısını ilk olarak kimler keşfetmiştir?

A)Watson ve Crick

B)Franklin ve Wilkins

C)Mendel ve Morgan

D)Pauling ve Avery

38. Brownian Ratchet (Brownian cırcır) modeli, moleküler motorların doğrusal hareketini nasıl açıklar?

A)Termal dalgalanmaları doğrusal bir harekete dönüştüren asimetrik potansiyel engelleriyle

B)Motorun mikrotübül üzerinde kayarak ilerlemesiyle

C)Dışarıdan uygulanan bir elektriksel alanın motoru çekmesiyle

D)Motorun sürekli ATP hidrolizi ile kendini ileri fırlatmasıyla

39. Gram-negatif bakterilerde dış membran geçirgenliğinin azalması, en çok hangi antibiyotik sınıfına karşı direnç oluşturur?

A)Makrolidler

B)Glikopeptidler

C)Karbapenemler

D)Rifampisinler

40. Derin deniz bentik zonunda, hidrotermal bacaların çevresinde yaşayan canlıların enerji kaynağı olan 'kemosentez' sürecinde temel kimyasal bileşik hangisidir?

A)Hidrojen sülfür

B)Metan gazı

C)Demir oksit

D)Karbondioksit