Üniversite Biyoloji Bilgi Yarışması Soruları

1. Hücrede protein sentezinin gerçekleştiği organel hangisidir?

A)Golgi

B)Mitokondri

C)Lizozom

D)Ribozom

2. DNA replikasyonunda 'yarı korunumlu' (semiconservative) model neyi ifade eder?

A)Eski DNA'nın korunmasını

B)Yeni DNA'nın bir eski bir yeni zincirden oluşmasını

C)Mutasyonlu DNA oluşmasını

D)DNA'nın tamamen yeni oluşmasını

3. Doğal seçilimin temel mekanizması nedir?

A)Güçlünün her zaman kazanması

B)Mutasyonların her zaman iyi olması

C)Bireyin kendi çabasıyla değişmesi

D)Çevreye en uyumlu olanın hayatta kalıp üremesi

4. Bakteri hücresinde çekirdek (nükleus) bulunur mu?

A)Sadece spor halindeyken

B)Hayır, çekirdek zarı yoktur

C)Sadece bölünürken

D)Evet

5. Antikorlar hangi tip beyaz kan hücresi tarafından üretilir?

A)Makrofajlar

B)B lenfositler

C)Nötrofiller

D)T lenfositler

6. DNA dizisindeki üçlü nükleotid gruplarına ne denir?

A)Kodon

B)Antikodon

C)Gen

D)Protein

7. Hücrenin ATP üretim merkezi hangisidir?

A)Mitokondri

B)Peroksizom

C)Endoplazmik retikulum

D)Ribozom

8. Biyolojik sistemlerde 'homeostazi' ne anlama gelir?

A)Hücre bölünmesi

B)DNA hasarı

C)Enerji üretimi

D)İç dengenin korunması

9. Virüsler neden 'zorunlu hücre içi paraziti' olarak adlandırılır?

A)Sadece RNA taşıdıkları için

B)Çok hızlı mutasyona uğradıkları için

C)Kendi metabolizmaları olmadığı için

D)Çok küçük oldukları için

10. Kromozomların uç kısımlarındaki, yaşlanmayla kısalan DNA dizilerine ne ad verilir?

A)Kinetokor

B)Telomer

C)Kromatid

D)Sentromer

11. İnsan genom projesinin en önemli sonucu nedir?

A)Hücrenin ağırlığının bulunması

B)Tüm hastalıkların tedavisi

C)İnsan DNA dizisinin büyük oranda çözülmesi

D)Genetik klonlama

12. Proteinlerin yapısını belirleyen temel faktör nedir?

A)DNA miktarı

B)Hücre boyutu

C)Amino asit dizilimi

D)Ribozom sayısı

13. Evrimsel olarak homolojik yapılar neyi gösterir?

A)Benzer çevreye uyumu

B)Rastlantısal benzerliği

C)Ortak bir atadan gelmeyi

D)Mutasyonları

14. Hücre zarından madde geçişinde ATP harcanmayan yöntem hangisidir?

A)Aktif taşıma

B)Difüzyon (Pasif taşıma)

C)Ekzositoz

D)Endositoz

15. Bakteriyel genetik çeşitliliği artıran 'yatay gen transferi' neyi sağlar?

A)Hücre duvarının kalınlaşmasını

B)Antibiyotik direncinin yayılmasını

C)Fotosentezi

D)Bakterinin ölmesini

16. Ökaryotik hücrelerde RNA Polimeraz II tarafından sentezlenen transkriptlerin 5' ucuna eklenen 'cap' yapısının temel işlevi nedir?

A)mRNA'nın nükleazlardan korunması ve translasyonun başlatılması

B)DNA polimerazın bağlanma bölgesini belirlemek

C)İntronların birleştirilme sürecini durdurmak

D)Ribozomun çekirdek dışına çıkışını sağlamak

17. Prokaryotik transkripsiyonda, RNA polimerazın promotör bölgesini tanımasını sağlayan özgül protein faktörü hangisidir?

A)Sigma faktörü

B)TATA bağlayıcı protein

C)Rho faktörü

D)Elongasyon faktörü Tu

18. Translasyon sırasında peptidil transferaz aktivitesi hangi moleküler yapı tarafından gerçekleştirilir?

A)mRNA üzerindeki Shine-Dalgarno dizisi

B)Aminoasil-tRNA sentetaz enzimi

C)Büyük ribozomal alt birimdeki 23S rRNA

D)Başlatıcı tRNA (fMet-tRNA)

19. Ökaryotlarda transkripsiyon sonrası gerçekleşen 'splicing' (ekleme) işleminde, intronların uzaklaştırılmasını sağlayan kompleks yapı nedir?

A)Ribozom

B)Spliceozom

C)Peroksizom

D)Proteozom

20. Translasyonun sonlanma aşamasında (termination), 'stop' kodonlarını tanıyan ve polipeptit zincirinin serbest kalmasını sağlayan moleküller nelerdir?

A)Sinyal tanıma partikülleri

B)Terminatör tRNA'lar

C)Şaperon proteinleri

D)Release faktörleri (RF)

21. Triptofan operonunda, triptofan seviyesi yüksek olduğunda transkripsiyonun durdurulması mekanizmasına ne ad verilir?

A)Atenüasyon

B)Splicing

C)Metilasyon

D)İndüksiyon

22. Genetik kodun 'dejenere' olması ne anlama gelir?

A)Birden fazla kodonun aynı amino asidi kodlayabilmesi

B)Transkripsiyonun tersine çevrilebilmesi

C)DNA'nın mutasyona karşı dayanıksız olması

D)Bir kodonun birden fazla amino asidi kodlaması

23. Aminoasil-tRNA sentetaz enziminin temel görevi nedir?

A)DNA replikasyonunda hata düzeltmek

B)Doğru amino asidin uygun tRNA'ya yüklenmesi

C)tRNA'nın ribozomdan ayrılmasını sağlamak

D)mRNA'yı ribozoma taşımak

24. Ökaryotik mRNA'nın 3' ucuna eklenen poli-A kuyruğunun (poly-A tail) temel işlevi nedir?

A)Transkripsiyonun hızını belirlemek

B)DNA'nın histon proteinlerine sarılmasını sağlamak

C)mRNA stabilitesini artırmak ve nükleer dışa aktarımı kolaylaştırmak

D)Ribozomun mRNA'ya ilk tutunma noktasını oluşturmak

25. Translasyon sırasında ribozomun A (aminoasil) bölgesine gelen yeni tRNA molekülünün antikodonu ile mRNA kodonu arasındaki etkileşim nerede gerçekleşir?

A)Nükleolus içinde

B)Küçük ribozomal alt birimde

C)Polisom kompleksinde

D)Büyük ribozomal alt birimde

26. Wobble hipotezi, genetik kodun hangi özelliği ile doğrudan ilişkilidir?

A)Kodon-antikodon eşleşmesindeki esneklik

B)Ribozomal proteinlerin sentezi

C)İntronların ekzondan ayrılması

D)DNA'nın çift sarmal yapısı

27. Transkripsiyon sırasında DNA'nın kalıp (template) olmayan ipliğine ne ad verilir?

A)Promotör iplik

B)Kodlayan (sens) iplik

C)Okazaki parçası

D)Antisens iplik

28. Bakterilerde antibiyotik direncine yol açan 'efflux pompaları' temel olarak hangi mekanizma ile çalışır?

A)Hücre duvarı sentezini inhibe ederek

B)Plazmid replikasyonunu durdurarak

C)Ribozomlara bağlanmayı engelleyerek

D)Antibiyotiği hücre dışına aktif taşıma ile atarak

29. Beta-laktamaz enzimleri antibiyotik direncinde hangi yapıya doğrudan saldırır?

A)30S ribozomal alt birim

B)Folik asit sentez yolu

C)Beta-laktam halkası

D)DNA giraz enzimi

30. Gram-negatif bakterilerde dış membran geçirgenliğinin azalması, en çok hangi antibiyotik sınıfına karşı direnç oluşturur?

A)Makrolidler

B)Karbapenemler

C)Rifampisinler

D)Glikopeptidler

31. Bakterilerin yatay gen transferi ile antibiyotik direnci kazanmasında en yaygın rol oynayan yapı hangisidir?

A)Kromozom

B)Fimbria

C)Plazmid

D)Mezozom

32. MRSA (Metisiline Dirençli Staphylococcus aureus) suşlarında görülen temel direnç mekanizması nedir?

A)Tetrasiklinin hücreye girişinin engellenmesi

B)Bakteriyel kapsül kalınlığının artırılması

C)PBP2a modifikasyonu ile hücre duvarı sentezinin devamı

D)DNA girazın mutasyona uğrayarak inhibe olmaması

33. Transpozonlar aracılığıyla direnç genlerinin bir bakteriden diğerine aktarılması süreci nasıl adlandırılır?

A)Konjugasyon

B)Transpozisyon

C)Transformasyon

D)Transdüksiyon

34. Vancomycin dirençli Enterococcus (VRE) suşlarında, ilacın hedefi olan hücre duvarı öncülündeki hangi amino asit değişikliği direnç sağlar?

A)D-Glu yerine L-Glu

B)L-Lys yerine L-Arg

C)D-Ala-D-Ala yerine D-Ala-D-Laktat

D)D-Ala yerine L-Ala

35. Florokinolonlar bakteride hangi enzimi hedef alarak DNA replikasyonunu durdurur?

A)Helikaz

B)DNA polimeraz I

C)DNA giraz ve Topoizomeraz IV

D)RNA polimeraz

36. Bakterilerin 'persister' hücreler oluşturarak antibiyotiklere karşı fenotipik tolerans geliştirmesinin temel nedeni nedir?

A)Hücrenin metabolik olarak inaktif veya yavaş olması

B)Hücre duvarında çok katmanlı peptidoglikan sentezi

C)Antibiyotik hedef proteinlerini eksprese etmeyi bırakmaları

D)Antibiyotiği parçalayan enzimleri dış ortama salgılamaları

37. Aminoglikozidlerin bakteriyel ribozoma bağlanmasını engelleyen direnç mekanizması hangisidir?

A)Ribozomal proteinlerin metilasyonu

B)Porin kanallarının kapatılması

C)Hücre içi pH değerinin düşürülmesi

D)İlacı modifiye eden enzimlerin (asetilasyon, fosforilasyon) üretimi

38. Bakteriyel biyofilm tabakası antibiyotik direncine nasıl katkı sağlar?

A)Bakteriyel plazmidlerin parçalanmasını sağlayarak

B)Oksijen seviyesini artırarak antibiyotik aktivitesini yok ederek

C)Bakterilerin konjugasyon hızını azaltarak

D)Antibiyotiğin hücrelere penetrasyonunu fiziksel olarak engelleyerek

39. Sulfonamidler ve trimetoprim kombinasyonu bakterilerde hangi yolu bloke eder?

A)Folik asit biyosentez yolu

B)Hücre zarı sentezi

C)Protein sentezi

D)Krebs döngüsü

40. Presinaptik terminalde aksiyon potansiyelinin ulaşmasıyla kalsiyum kanallarının açılması, vezikül füzyonu için hangi protein kompleksinin (SNARE) tetiklenmesini sağlar?

A)Dynein

B)Clathrin

C)Kinesin

D)Synaptotagmin