Üniversite Biyoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1. Antikorlar hangi tip beyaz kan hücresi tarafından üretilir?

A)Makrofajlar

B)T lenfositler

C)Nötrofiller

D)B lenfositler

2. Biyomedikal araştırmalarda 'körleme' (blinding) yöntemi neden kullanılır?

A)Önyargıyı önlemek için

B)Maliyeti düşürmek için

C)Sonuçları gizlemek için

D)Daha hızlı sonuç almak için

3. Biyolojik tür kavramına göre, bir türün tanımındaki en kritik belirleyici faktör nedir?

A)Morfolojik benzerlik

B)Üreme izolasyonu ve verimli döller verebilme

C)DNA dizi benzerliği

D)Ekolojik nişin aynı olması

4. Bakteri hücresinde çekirdek (nükleus) bulunur mu?

A)Hayır, çekirdek zarı yoktur

B)Sadece bölünürken

C)Sadece spor halindeyken

D)Evet

5. Laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan çalışmalarda uyulması gereken '3R' kuralı neyi ifade eder?

A)Rapid, Real, Reliable

B)Respect, Responsibility, Right

C)Research, Result, Review

D)Replacement, Reduction, Refinement (Değiştirme, Azaltma, İyileştirme)

6. Nörotransmitterlerin sinaptik boşlukta iletimini sağlayan temel fizyolojik mekanizma nedir?

A)Aktif taşıma

B)Ekzositoz

C)Osmoz

D)Fagositoz

7. Bitkilerde 'C4 fotosentezi'nin C3 fotosentezine göre temel evrimsel avantajı nedir?

A)Daha az su tüketimi ve sıcak iklimlere uyum

B)Daha hızlı protein sentezi

C)Karanlıkta fotosentez yapabilme

D)Topraktan daha fazla azot alma

8. Homolog karakterlerin evrimsel olarak birbirinden bağımsız geliştiği ancak benzer işlevler kazandığı durum nedir?

A)Ortak ata

B)Konvergent (yakınsak) evrim

C)Divergent (ıraksak) evrim

D)Adaptif radyasyon

9. Bir hücrede glikoliz hangi organelde gerçekleşir?

A)Mitokondri

B)Sitoplazma

C)Çekirdek

D)Endoplazmik retikulum

10. Sulfonamidler ve trimetoprim kombinasyonu bakterilerde hangi yolu bloke eder?

A)Krebs döngüsü

B)Protein sentezi

C)Hücre zarı sentezi

D)Folik asit biyosentez yolu

11. Hücre içindeki proteinlerin yıkımından sorumlu olan ve ubiquitin ile işaretlenmiş proteinleri tanıyan yapı hangisidir?

A)Sentrozom

B)Nükleolus

C)Ribozom

D)Proteazom

12. Mikrobiyolojide, gram-negatif bakterilerin hücre duvarının temel yapısal bileşeni olan ve antibiyotik direnciyle de ilişkilendirilen polimer nedir?

A)Kitin

B)Peptidoglikan

C)Selüloz

D)Glikojen

13. Translasyon sırasında peptidil transferaz aktivitesi hangi moleküler yapı tarafından gerçekleştirilir?

A)Aminoasil-tRNA sentetaz enzimi

B)mRNA üzerindeki Shine-Dalgarno dizisi

C)Büyük ribozomal alt birimdeki 23S rRNA

D)Başlatıcı tRNA (fMet-tRNA)

14. Translasyonun sonlanma aşamasında (termination), 'stop' kodonlarını tanıyan ve polipeptit zincirinin serbest kalmasını sağlayan moleküller nelerdir?

A)Release faktörleri (RF)

B)Terminatör tRNA'lar

C)Sinyal tanıma partikülleri

D)Şaperon proteinleri

15. Kan-beyin bariyerinin oluşumunda temel rol oynayan ve nöronlara destek sağlayan glial hücre tipi hangisidir?

A)Oligodendrositler

B)Mikroglialar

C)Astrositler

D)Ependimal hücreler

16. Biyoetik kurullar (IRB) neyi denetler?

A)Araştırmaların etik standartlara uygunluğunu

B)Laboratuvar temizliğini

C)Araştırmacıların maaşını

D)Sadece bütçeyi

17. Gram-negatif bakterilerde dış membran geçirgenliğinin azalması, en çok hangi antibiyotik sınıfına karşı direnç oluşturur?

A)Makrolidler

B)Glikopeptidler

C)Karbapenemler

D)Rifampisinler

18. Okyanusların fotik zonunda üretilen organik maddenin derin deniz tabanına ulaşan kısmına ne ad verilir?

A)Deniz karı (Marine snow)

B)Bentik tortu

C)Pelajik detritus

D)Termohalin akıntı

19. DNA replikasyonu sırasında 'kesintisiz' (leading strand) sentez yapılırken, 'kesintili' (lagging strand) sentezlenen parçalara ne ad verilir?

A)Okazaki fragmanları

B)Promotör dizileri

C)Telomer uçları

D)Replikasyon çatalları

20. Rekombinant DNA teknolojisinde 'seçici belirteçler' (genelde antibiyotik direnç genleri) neden kullanılır?

A)Plazmidi alan hücreleri ayırt etmek için

B)Protein üretmek için

C)DNA'yı tamir etmek için

D)Hücreyi öldürmek için

21. Transkripsiyon sonrası RNA işlenmesi sırasında intronların çıkarılması ve ekzonların birleştirilmesi işlemine ne ad verilir?

A)Metilasyon

B)Splicing (Eklemleme)

C)Translasyon

D)Replikasyon

22. Deniz ekosistemlerinde 'tropik kaskad' (trophic cascade) etkisinin en iyi örneği hangisidir?

A)Fitoplankton-zooplankton ilişkisi

B)Deniz samurlarının yokluğunda deniz kestanelerinin aşırı çoğalıp yosun ormanlarını yok etmesi

C)Balinaların göç yolları

D)Mercanların ağarması

23. Embriyonik kök hücrelerin 'pluripotent' olması ne anlama gelir?

A)Sadece sinir hücresine dönüşebilme

B)Sadece kan hücresine dönüşebilme

C)Dönüşememe

D)Vücuttaki tüm hücre tiplerine dönüşebilme yeteneği

24. Bakteriyofajlar nedir?

A)Bakteri hücresi parçası

B)Antibiyotik türü

C)Bir bakteri türü

D)Bakterileri enfekte eden virüsler

25. Genomik dizileme projelerinde 'kapsama derinliği' (coverage) neyi ifade eder?

A)Genomun toplam uzunluğu

B)Protein çeşitliliği

C)Gen sayısı

D)Bir bazın dizileme sırasında kaç kez okunduğu

26. MikroRNA'lar (miRNA) gen ifadesini hangi aşamada düzenler?

A)DNA replikasyonu

B)Translasyon sonrası baskılama

C)Hücre bölünmesi

D)Protein katlanması

27. MRSA (Metisiline Dirençli Staphylococcus aureus) suşlarında görülen temel direnç mekanizması nedir?

A)PBP2a modifikasyonu ile hücre duvarı sentezinin devamı

B)DNA girazın mutasyona uğrayarak inhibe olmaması

C)Tetrasiklinin hücreye girişinin engellenmesi

D)Bakteriyel kapsül kalınlığının artırılması

28. Hücrenin viskoelastik davranışı, hangi bileşenlerin kombinasyonundan kaynaklanır?

A)Sadece hücre zarının elastikiyeti

B)Sadece sitoplazmanın viskozitesi

C)Sitoskeleton ağının polimerik yapısı ve sitoplazmik akışkanlık

D)Çekirdek zarının sertliği

29. Metabolomik profillemede 'LC-MS' cihazı ne işe yarar?

A)Sıvı kromatografisi ve kütle spektrometrisi ile molekül analizi

B)Protein sentezi

C)DNA dizileme

D)Hücre sayımı

30. Retro virüslerin (HIV gibi) sahip olduğu ve RNA'yı DNA'ya çeviren enzim hangisidir?

A)Ters transkriptaz

B)Helikaz

C)DNA polimeraz

D)RNA polimeraz

31. DNA metilasyonu, 'genomik baskılanma' (imprinting) olayında nasıl bir rol oynar?

A)RNA sentezini durdurur

B)Mutasyonu önler

C)Ebeveyne özgü gen ifadesini susturur

D)DNA replikasyonunu hızlandırır

32. Somatik kök hücreler (yetişkin kök hücreler) genellikle hangi potansiyelde hücrelerdir?

A)Unipotent

B)Pluripotent

C)Totipotent

D)Multipotent

33. Proteomik çalışmalarda 'PTM' kısaltması neyi ifade eder?

A)Translasyon sonrası modifikasyonlar

B)Protein tozlaştırma

C)Polimeraz zincir reaksiyonu

D)Protein taşıma mekanizması

34. Operon sistemi ile ilgili olarak, laktoz operonunda baskılayıcı proteinin (repressör) operatör bölgesine bağlanmasını engelleyen molekül hangisidir?

A)cAMP

B)Allolaktoz

C)Glikoz

D)RNA polimeraz

35. Virüsler neden 'zorunlu hücre içi paraziti' olarak adlandırılır?

A)Çok küçük oldukları için

B)Kendi metabolizmaları olmadığı için

C)Sadece RNA taşıdıkları için

D)Çok hızlı mutasyona uğradıkları için

36. Kök hücre nişi (niche) kavramı neyi ifade eder?

A)Kök hücrenin besin kaynağı

B)Kök hücrenin çekirdeği

C)Kök hücrelerin bulunduğu mikroçevre

D)Kök hücrenin zarı

37. İnsan genomundaki 'intronlar' neden önemlidir?

A)Hücreyi korurlar

B)Alternatif splicing ile çeşitliliği artırırlar

C)Sadece atık DNA'dır

D)Mutasyonları durdururlar

38. Kladistik analizlerde, ortak bir atadan gelen ve o atanın tüm torunlarını içeren gruplara ne ad verilir?

A)Monofiletik grup

B)Parafiletik grup

C)Polifiletik grup

D)Homoplasik grup

39. GABA-A reseptörleri üzerinden sinaptik inhibisyonu sağlayan mekanizma temel olarak hangi iyonun hücre içine geçişine dayanır?

A)Sodyum (Na+)

B)Kalsiyum (Ca2+)

C)Klorür (Cl-)

D)Potasyum (K+)

40. Sarkomerin kasılma mekanizmasında 'Power Stroke' (güç vuruşu) sırasında gerçekleşen olay nedir?

A)Miyozin başının ADP salınımıyla konformasyon değiştirmesi

B)Aktin filamentinin depolimerize olması

C)Tropomiyozin proteininin aktini serbest bırakması

D)ATP'nin miyozine bağlanarak onu aktinden ayırması