Üniversite Kimya Bilgi Yarışması Soruları

1. Periyodik tabloda aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı nasıl değişir?

A)Önce artar sonra azalır

B)Artar

C)Azalır

D)Değişmez

2. Bir tepkimenin entalpi değişimi (ΔH) pozitifse tepkime nedir?

A)Endotermik

B)Ekzotermik

C)Nötr

D)Hızlı

3. İyonik bağlar genellikle hangi tür atomlar arasında oluşur?

A)Metal-Ametal

B)Soygaz-Ametal

C)Ametal-Ametal

D)Metal-Metal

4. pH = 3 olan bir çözeltideki [H+] derişimi kaçtır?

A)10^3 M

B)10^-3 M

C)0.3 M

D)3 M

5. Bir gazın basıncı ile hacmi arasındaki ilişkiyi kim tanımlamıştır?

A)Avogadro

B)Planck

C)Boyle

D)Dalton

6. Hangi madde bir 'tampon çözelti' oluşturabilir?

A)Zayıf asit ve konjuge bazı

B)Tuz ve su

C)Kuvvetli asit ve kuvvetli baz

D)Sadece su

7. Molekül geometrisi doğrusal olan bir yapı örneği nedir?

A)CH4

B)H2O

C)NH3

D)CO2

8. Valans elektronları neyi belirler?

A)Çekirdek yapısını

B)Nötron sayısını

C)Kütleyi

D)Kimyasal özellikleri

9. Oksidasyon-redüksiyon tepkimelerinde elektron alan maddeye ne denir?

A)Çözücü

B)İndirgen

C)Yükseltgen

D)Katalizör

10. Bir mol atom kaç tanedir?

A)22.4

B)1000

C)1.6 x 10^-19

D)6.022 x 10^23

11. Metallerin ısı ve elektriği iletmesinin sebebi nedir?

A)Serbest elektronlar

B)Protonlar

C)İyonik bağ

D)Kovalent bağ

12. Hidrojen bağının en güçlü olduğu bileşik hangisidir?

A)H2S

B)H2O

C)HCl

D)CH4

13. Bir tepkimenin dengeye ulaştığı nasıl anlaşılır?

A)Tepkimenin durmasıyla

B)Renk değişiminin bitmesiyle

C)Sıcaklığın düşmesiyle

D)İleri ve geri hızların eşitlenmesiyle

14. Hangi orbital en fazla 6 elektron alabilir?

A)p

B)s

C)f

D)d

15. Sıcaklık artışı gaza bağlı bir denge tepkimesinde denge sabitini (K) nasıl etkiler?

A)Değiştirir

B)Sıfırlar

C)Sabit tutar

D)Değiştirmez

16. Bir SN1 reaksiyonunda, hız belirleyen basamakta oluşan ara ürün aşağıdakilerden hangisidir?

A)Pentakoordine geçiş hali

B)Karbanyon

C)Serbest radikal

D)Karbokasyon

17. E2 eliminasyon reaksiyonlarında, ayrılan grup ile beta-hidrojen atomunun konformasyonu nasıl olmalıdır?

A)Anti-periplanar

B)Eklips

C)Sin-periplanar

D)Gauche

18. Friedel-Crafts alkillenmesinde karşılaşılan en önemli problem nedir?

A)Katalizörün zehirlenmesi

B)Reaksiyonun tersinir olması

C)Polialkillenme ve karbon iskeleti düzenlenmesi

D)Elektrofilin çok zayıf olması

19. Diels-Alder reaksiyonunda dien ve dienofilin geçiş hali için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A)Radikalik bir mekanizma izler

B)Basamaklı bir süreçtir

C)Senkronize (concerted) bir süreçtir

D)İyonik bir mekanizma izler

20. Bir alkil halojenürün SN2 reaksiyon hızını en çok düşüren faktör aşağıdakilerden hangisidir?

A)Alfa karbonundaki sterik engel

B)Nükleofilin güçlü olması

C)Ayrılan grubun zayıf olması

D)Polar protik çözücü kullanımı

21. Elektrofilik aromatik sübstitüsyonda (EAS) sigma kompleksi (arenium iyonu) hakkında hangisi doğrudur?

A)Bazik karakteri asidiktir

B)Aromatik karakterini kaybetmiştir

C)Aromatik karakteri korunur

D)Çok kararlı bir ara üründür

22. Grignard reaktiflerinin karbonil bileşikleriyle verdiği tepkimelerde nükleofil olarak davranan kısım hangisidir?

A)Halojen atomu

B)Alkil grubu

C)Magnezyum atomu

D)Çözücü molekülü

23. Alkenlerin Markovnikov kuralına göre hidrohalojenlenmesi mekanizmasında ilk basamak nedir?

A)Döngüsel iyon oluşumu

B)Nükleofilik saldırı

C)Halojenürün ayrılması

D)Protonlanma ile karbokasyon oluşumu

24. E1 mekanizması için aşağıdakilerden hangisi karakteristiktir?

A)Tek basamaklıdır ve geçiş hali içerir

B)Güçlü baz gerektirir

C)Sterik engelleme hızı artırır

D)İki basamaklıdır ve karbokasyon üzerinden yürür

25. Aldol kondenzasyonu mekanizmasında oluşan ilk ara ürün nedir?

A)Karben

B)Enolat iyonu

C)Karbokasyon

D)Enol

26. Oksimerkürelenme-demerkürelenme reaksiyonunun, asit katalizli hidrasyona göre avantajı nedir?

A)Daha hızlı gerçekleşmesi

B)Karbon iskeleti düzenlenmesinin (rearrangement) olmaması

C)Anti-Markovnikov ürünü vermesi

D)Daha ucuz olması

27. Bir nükleofilik sübstitüsyon reaksiyonunda çözücü olarak DMSO (dimetilsülfoksit) kullanımı neyi destekler?

A)E1 mekanizmasını

B)Radikalik sübstitüsyonu

C)SN1 mekanizmasını

D)SN2 mekanizmasını

28. FT-IR spektroskopisinde, bir bağın titreşiminin IR aktif olması için temel koşul nedir?

A)Molekülün dipol momentinde net bir değişim olması

B)Bağın sadece gerilme titreşimi yapması

C)Molekülün merkez simetriye sahip olması

D)Molekülün polarize edilebilirliğinin değişmesi

29. UV-Vis spektroskopisinde 'bathokromik kayma' (kırmızıya kayma) neyi ifade eder?

A)Molar soğurma katsayısının artmasını

B)Absorpsiyon bandının daha kısa dalga boyuna kaymasını

C)Absorbans şiddetinin azalmasını

D)Absorpsiyon bandının daha uzun dalga boyuna kaymasını

30. Atomik Absorpsiyon Spektroskopisinde (AAS) kimyasal girişimleri engellemek için kullanılan, analit ile reaksiyona girerek uçucu olmayan bileşik oluşturan maddelere ne ad verilir?

A)Taşıyıcı gazlar

B)Matris modifikatörleri

C)Serbest bırakıcı (releasing) maddeler

D)İyonlaştırıcı tamponlar

31. NMR spektroskopisinde kimyasal kayma (chemical shift) değerinin birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A)Hertz (Hz)

B)Dalga sayısı (cm⁻¹)

C)PPM (milyonda bir)

D)Nanometre (nm)

32. Kromatografik yöntemlerde 'Van Deemter Denklemi' neyi açıklar?

A)Faz değişim sıcaklığını

B)Dedektörün sinyal-gürültü oranını

C)Kolon verimliliği ile doğrusal akış hızı arasındaki ilişkiyi

D)Analitin fazlar arası dağılım katsayısını

33. Kütle spektrometresinde 'Base Peak' (temel pik) neyi temsil eder?

A)En düşük kütle-yük oranına sahip piki

B)Spektrumdaki en yüksek bağıl bolluğa sahip olan piki

C)İzotopik dağılımın ortalamasını

D)Moleküler iyon pikini

34. Potansiyometride kullanılan cam elektrotun temel çalışma prensibi nedir?

A)Akım-gerilim eğrisi analizi

B)İyon seçici membran potansiyeli

C)Yüzey adsorpsiyonu

D)Redoks potansiyeli ölçümü

35. Florometride, floresans ışımasının uyarma ışımasından daha uzun dalga boyunda olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)Stokes kayması (enerji kaybı)

B)İnter-sistem geçişlerinin olmaması

C)Moleküler titreşimlerin durması

D)Elektronik uyarılma enerjisinin artması

36. HPLC sistemlerinde 'ters faz' (reversed-phase) kromatografisinde sabit fazın özelliği nedir?

A)İyon değiştirici özellik

B)Yüksek gözenekli metalik yüzey

C)Polar ve hidrofilik

D)Non-polar ve hidrofobik

37. Bir analitik yöntemin 'doğruluk' (accuracy) kavramı neyi ifade eder?

A)Cihazın kalibrasyon aralığı

B)Tekrarlanan ölçümlerin birbirine yakınlığı

C)Yöntemin tespit edebileceği en küçük miktar

D)Ölçülen değerin gerçek değere yakınlığı

38. NMR'da spin-spin etkileşimi (coupling) sonucu oluşan sinyal yarılmasını belirleyen kural nedir?

A)n+1 kuralı

B)Pauli dışlama ilkesi

C)Beer-Lambert yasası

D)Heisenberg belirsizlik ilkesi

39. Coulometrik titrasyonlarda, analit miktarını belirlemek için temel alınan fiziksel büyüklük hangisidir?

A)İletkenlik değişimi

B)Hacim

C)Absorbans

D)Elektrik yükü (Faraday yasası)

40. Aşağıdaki polimerizasyon yöntemlerinden hangisi 'yaşayan polimerizasyon' (living polymerization) sınıfına girer?

A)Basamaklı Büyüme Polimerizasyonu

B)Emülsiyon Polimerizasyonu

C)Atom Transfer Radikal Polimerizasyonu (ATRP)

D)Serbest Radikal Polimerizasyonu