Üniversite Kimya Bilgi Yarışması Soruları

Soru 1

Periyodik tabloda aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı nasıl değişir?

A. Önce artar sonra azalır

B. Artar

C. Azalır

D. Değişmez

Soru 2

Bir tepkimenin entalpi değişimi (ΔH) pozitifse tepkime nedir?

A. Endotermik

B. Ekzotermik

C. Nötr

D. Hızlı

Soru 3

İyonik bağlar genellikle hangi tür atomlar arasında oluşur?

A. Metal-Ametal

B. Soygaz-Ametal

C. Ametal-Ametal

D. Metal-Metal

Soru 4

pH = 3 olan bir çözeltideki [H+] derişimi kaçtır?

A. 10^3 M

B. 10^-3 M

C. 0.3 M

D. 3 M

Soru 5

Bir gazın basıncı ile hacmi arasındaki ilişkiyi kim tanımlamıştır?

A. Avogadro

B. Planck

C. Boyle

D. Dalton

Soru 6

Hangi madde bir 'tampon çözelti' oluşturabilir?

A. Zayıf asit ve konjuge bazı

B. Tuz ve su

C. Kuvvetli asit ve kuvvetli baz

D. Sadece su

Soru 7

Molekül geometrisi doğrusal olan bir yapı örneği nedir?

A. CH4

B. H2O

C. NH3

D. CO2

Soru 8

Valans elektronları neyi belirler?

A. Çekirdek yapısını

B. Nötron sayısını

C. Kütleyi

D. Kimyasal özellikleri

Soru 9

Oksidasyon-redüksiyon tepkimelerinde elektron alan maddeye ne denir?

A. Çözücü

B. İndirgen

C. Yükseltgen

D. Katalizör

Soru 10

Bir mol atom kaç tanedir?

A. 22.4

B. 1000

C. 1.6 x 10^-19

D. 6.022 x 10^23

Soru 11

Metallerin ısı ve elektriği iletmesinin sebebi nedir?

A. Serbest elektronlar

B. Protonlar

C. İyonik bağ

D. Kovalent bağ

Soru 12

Hidrojen bağının en güçlü olduğu bileşik hangisidir?

A. H2S

B. H2O

C. HCl

D. CH4

Soru 13

Bir tepkimenin dengeye ulaştığı nasıl anlaşılır?

A. Tepkimenin durmasıyla

B. Renk değişiminin bitmesiyle

C. Sıcaklığın düşmesiyle

D. İleri ve geri hızların eşitlenmesiyle

Soru 14

Hangi orbital en fazla 6 elektron alabilir?

A. p

B. s

C. f

D. d

Soru 15

Sıcaklık artışı gaza bağlı bir denge tepkimesinde denge sabitini (K) nasıl etkiler?

A. Değiştirir

B. Sıfırlar

C. Sabit tutar

D. Değiştirmez

Soru 16

Bir SN1 reaksiyonunda, hız belirleyen basamakta oluşan ara ürün aşağıdakilerden hangisidir?

A. Pentakoordine geçiş hali

B. Karbanyon

C. Serbest radikal

D. Karbokasyon

Soru 17

E2 eliminasyon reaksiyonlarında, ayrılan grup ile beta-hidrojen atomunun konformasyonu nasıl olmalıdır?

A. Anti-periplanar

B. Eklips

C. Sin-periplanar

D. Gauche

Soru 18

Friedel-Crafts alkillenmesinde karşılaşılan en önemli problem nedir?

A. Katalizörün zehirlenmesi

B. Reaksiyonun tersinir olması

C. Polialkillenme ve karbon iskeleti düzenlenmesi

D. Elektrofilin çok zayıf olması

Soru 19

Diels-Alder reaksiyonunda dien ve dienofilin geçiş hali için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A. Radikalik bir mekanizma izler

B. Basamaklı bir süreçtir

C. Senkronize (concerted) bir süreçtir

D. İyonik bir mekanizma izler

Soru 20

Bir alkil halojenürün SN2 reaksiyon hızını en çok düşüren faktör aşağıdakilerden hangisidir?

A. Alfa karbonundaki sterik engel

B. Nükleofilin güçlü olması

C. Ayrılan grubun zayıf olması

D. Polar protik çözücü kullanımı

Soru 21

Elektrofilik aromatik sübstitüsyonda (EAS) sigma kompleksi (arenium iyonu) hakkında hangisi doğrudur?

A. Bazik karakteri asidiktir

B. Aromatik karakterini kaybetmiştir

C. Aromatik karakteri korunur

D. Çok kararlı bir ara üründür

Soru 22

Grignard reaktiflerinin karbonil bileşikleriyle verdiği tepkimelerde nükleofil olarak davranan kısım hangisidir?

A. Halojen atomu

B. Alkil grubu

C. Magnezyum atomu

D. Çözücü molekülü

Soru 23

Alkenlerin Markovnikov kuralına göre hidrohalojenlenmesi mekanizmasında ilk basamak nedir?

A. Döngüsel iyon oluşumu

B. Nükleofilik saldırı

C. Halojenürün ayrılması

D. Protonlanma ile karbokasyon oluşumu

Soru 24

E1 mekanizması için aşağıdakilerden hangisi karakteristiktir?

A. Tek basamaklıdır ve geçiş hali içerir

B. Güçlü baz gerektirir

C. Sterik engelleme hızı artırır

D. İki basamaklıdır ve karbokasyon üzerinden yürür

Soru 25

Aldol kondenzasyonu mekanizmasında oluşan ilk ara ürün nedir?

A. Karben

B. Enolat iyonu

C. Karbokasyon

D. Enol

Soru 26

Oksimerkürelenme-demerkürelenme reaksiyonunun, asit katalizli hidrasyona göre avantajı nedir?

A. Daha hızlı gerçekleşmesi

B. Karbon iskeleti düzenlenmesinin (rearrangement) olmaması

C. Anti-Markovnikov ürünü vermesi

D. Daha ucuz olması

Soru 27

Bir nükleofilik sübstitüsyon reaksiyonunda çözücü olarak DMSO (dimetilsülfoksit) kullanımı neyi destekler?

A. E1 mekanizmasını

B. Radikalik sübstitüsyonu

C. SN1 mekanizmasını

D. SN2 mekanizmasını

Soru 28

FT-IR spektroskopisinde, bir bağın titreşiminin IR aktif olması için temel koşul nedir?

A. Molekülün dipol momentinde net bir değişim olması

B. Bağın sadece gerilme titreşimi yapması

C. Molekülün merkez simetriye sahip olması

D. Molekülün polarize edilebilirliğinin değişmesi

Soru 29

UV-Vis spektroskopisinde 'bathokromik kayma' (kırmızıya kayma) neyi ifade eder?

A. Molar soğurma katsayısının artmasını

B. Absorpsiyon bandının daha kısa dalga boyuna kaymasını

C. Absorbans şiddetinin azalmasını

D. Absorpsiyon bandının daha uzun dalga boyuna kaymasını

Soru 30

Atomik Absorpsiyon Spektroskopisinde (AAS) kimyasal girişimleri engellemek için kullanılan, analit ile reaksiyona girerek uçucu olmayan bileşik oluşturan maddelere ne ad verilir?

A. Taşıyıcı gazlar

B. Matris modifikatörleri

C. Serbest bırakıcı (releasing) maddeler

D. İyonlaştırıcı tamponlar

Soru 31

NMR spektroskopisinde kimyasal kayma (chemical shift) değerinin birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A. Hertz (Hz)

B. Dalga sayısı (cm⁻¹)

C. PPM (milyonda bir)

D. Nanometre (nm)

Soru 32

Kromatografik yöntemlerde 'Van Deemter Denklemi' neyi açıklar?

A. Faz değişim sıcaklığını

B. Dedektörün sinyal-gürültü oranını

C. Kolon verimliliği ile doğrusal akış hızı arasındaki ilişkiyi

D. Analitin fazlar arası dağılım katsayısını

Soru 33

Kütle spektrometresinde 'Base Peak' (temel pik) neyi temsil eder?

A. En düşük kütle-yük oranına sahip piki

B. Spektrumdaki en yüksek bağıl bolluğa sahip olan piki

C. İzotopik dağılımın ortalamasını

D. Moleküler iyon pikini

Soru 34

Potansiyometride kullanılan cam elektrotun temel çalışma prensibi nedir?

A. Akım-gerilim eğrisi analizi

B. İyon seçici membran potansiyeli

C. Yüzey adsorpsiyonu

D. Redoks potansiyeli ölçümü

Soru 35

Florometride, floresans ışımasının uyarma ışımasından daha uzun dalga boyunda olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A. Stokes kayması (enerji kaybı)

B. İnter-sistem geçişlerinin olmaması

C. Moleküler titreşimlerin durması

D. Elektronik uyarılma enerjisinin artması

Soru 36

HPLC sistemlerinde 'ters faz' (reversed-phase) kromatografisinde sabit fazın özelliği nedir?

A. İyon değiştirici özellik

B. Yüksek gözenekli metalik yüzey

C. Polar ve hidrofilik

D. Non-polar ve hidrofobik

Soru 37

Bir analitik yöntemin 'doğruluk' (accuracy) kavramı neyi ifade eder?

A. Cihazın kalibrasyon aralığı

B. Tekrarlanan ölçümlerin birbirine yakınlığı

C. Yöntemin tespit edebileceği en küçük miktar

D. Ölçülen değerin gerçek değere yakınlığı

Soru 38

NMR'da spin-spin etkileşimi (coupling) sonucu oluşan sinyal yarılmasını belirleyen kural nedir?

A. n+1 kuralı

B. Pauli dışlama ilkesi

C. Beer-Lambert yasası

D. Heisenberg belirsizlik ilkesi

Soru 39

Coulometrik titrasyonlarda, analit miktarını belirlemek için temel alınan fiziksel büyüklük hangisidir?

A. İletkenlik değişimi

B. Hacim

C. Absorbans

D. Elektrik yükü (Faraday yasası)

Soru 40

Aşağıdaki polimerizasyon yöntemlerinden hangisi 'yaşayan polimerizasyon' (living polymerization) sınıfına girer?

A. Basamaklı Büyüme Polimerizasyonu

B. Emülsiyon Polimerizasyonu

C. Atom Transfer Radikal Polimerizasyonu (ATRP)

D. Serbest Radikal Polimerizasyonu