Üniversite Kimya Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1. Aşağıdaki polimerizasyon yöntemlerinden hangisi 'yaşayan polimerizasyon' (living polymerization) sınıfına girer?

A)Atom Transfer Radikal Polimerizasyonu (ATRP)

B)Basamaklı Büyüme Polimerizasyonu

C)Serbest Radikal Polimerizasyonu

D)Emülsiyon Polimerizasyonu

2. Anorganik kimyada 'Jahn-Teller distorsiyonu' en çok hangi d-elektron dizilimine sahip oktahedral komplekslerde görülür?

A)d3

B)d5 (yüksek spin)

C)d9

D)d10

3. Bir alkil halojenürün SN2 reaksiyon hızını en çok düşüren faktör aşağıdakilerden hangisidir?

A)Ayrılan grubun zayıf olması

B)Nükleofilin güçlü olması

C)Alfa karbonundaki sterik engel

D)Polar protik çözücü kullanımı

4. Organik kimyada karbonil grubuna nükleofilik saldırıda, karbon atomunun hibritleşmesi nasıl değişir?

A)sp2'den sp3'e

B)sp'den sp2'ye

C)sp3'ten sp2'ye

D)Değişmez

5. Hangi orbitalin enerjisi daha düşüktür?

A)2s

B)1s

C)2p

D)3s

6. Biyolojik sistemlerde ATP'nin hidrolizi sonucu açığa çıkan enerji temel olarak neyi sağlar?

A)Termodinamik olarak elverişsiz tepkimeleri yürütmeyi

B)Sistemin entropisini azaltmayı

C)Sıcaklığı artırarak hızı artırmayı

D)Reaktiflerin derişimini artırmayı

7. Polimer zincirlerinin kristallenme derecesini artırmak, malzemenin hangi fiziksel özelliğini doğrudan artırır?

A)Esneklik

B)Saydamlık

C)Erime noktası

D)Çözünürlük

8. Pentoz fosfat yolunun oksidatif fazında üretilen en temel ürünler nelerdir?

A)NADPH ve Riboz-5-fosfat

B)NADH ve ATP

C)Fruktoz-6-fosfat ve Gliseraldehit-3-fosfat

D)Laktat ve CO2

9. Aşağıdaki karboksilik asitlerden hangisinin indirgenmesiyle birincil alkol elde edilir?

A)Benzoik asit

B)Asetik asit

C)Formik asit

D)Hepsinden

10. Birinci dereceden bir tepkimenin yarı ömrü (t1/2) aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

A)Başlangıç derişimine

B)Sıcaklığa ve hız sabitine

C)Sadece tepkime kabının hacmine

D)Basınca

11. Moleküler orbital teorisine göre, bağ karşıtı (antibonding) orbitaller nasıl gösterilir?

A)Sigma

B)Pi

C)Yıldız (*)

D)Delta

12. Doğal ürünlerin izolasyonunda kullanılan yaygın yöntem nedir?

A)Ekstraksiyon

B)Dengeleme

C)Titrasyon

D)Elektroliz

13. Valans elektronları neyi belirler?

A)Nötron sayısını

B)Kimyasal özellikleri

C)Çekirdek yapısını

D)Kütleyi

14. Bir tepkimenin kendiliğinden gerçekleşmesi için Gibbs serbest enerjisindeki değişim (ΔG) hangi durumda olmalıdır?

A)ΔG < 0

B)ΔG = 0

C)ΔG > 0

D)ΔG = ΔH

15. Hesaplamalı kimyada 'LUMO' neyi ifade eder?

A)En düşük enerjili boş orbital

B)Proton

C)Elektron

D)En yüksek enerjili dolu orbital

16. Werner koordinasyon teorisine göre metalin kaç tür valansı vardır?

A)3

B)2

C)1

D)4

17. Polimerin molekül ağırlığı arttıkça fiziksel özellikleri nasıl değişir?

A)Çözünürlük artar

B)Değişmez

C)Sertlik azalır

D)Sertlik artar

18. Biyokimyada 'aktif merkez' ne işe yarar?

A)Substrat bağlanması

B)Depolama

C)Enerji üretimi

D)Hücre bölünmesi

19. Aşağıdakilerden hangisi oktahedral bir kompleksin örneğidir?

A)[Cu(NH3)4]2+

B)[Fe(CN)6]4-

C)[Ag(NH3)2]+

D)[Ni(CO)4]

20. Bağ derecesi (bond order) 0 olan bir molekül için ne söylenebilir?

A)Çok kararlıdır

B)Kovalenttir

C)Var olamaz

D)İyoniktir

21. Nişasta veya selüloz gibi doğal polimerlerin modifiye edilerek biyoplastik üretilmesinde en yaygın kullanılan yöntem nedir?

A)Ekstrüzyon

B)Termoplastik nişasta (TPS) üretimi

C)Radyasyonla kürleme

D)Süspansiyon polimerizasyonu

22. NMR'da TMS (tetrametilsilan) ne amaçla kullanılır?

A)Çözücü

B)Referans maddesi

C)Katalizör

D)İndikatör

23. Tepkime hızına katalizör etkisi nasıl açıklanır?

A)Sıcaklığı artırır

B)Girenlerin enerjisini artırır

C)Aktivasyon enerjisini düşürür

D)ΔG değerini değiştirir

24. İlaç-reseptör etkileşiminde en yaygın bağ türü nedir?

A)Zayıf etkileşimler (Hidrojen bağı, Van der Waals)

B)Kovalent bağ

C)Metalik bağ

D)İyonik bağ

25. Molekül geometrisi doğrusal olan bir yapı örneği nedir?

A)H2O

B)NH3

C)CH4

D)CO2

26. Bir analitik yöntemin 'doğruluk' (accuracy) kavramı neyi ifade eder?

A)Ölçülen değerin gerçek değere yakınlığı

B)Tekrarlanan ölçümlerin birbirine yakınlığı

C)Yöntemin tespit edebileceği en küçük miktar

D)Cihazın kalibrasyon aralığı

27. Bir tepkimenin dengeye ulaştığı nasıl anlaşılır?

A)Tepkimenin durmasıyla

B)Sıcaklığın düşmesiyle

C)İleri ve geri hızların eşitlenmesiyle

D)Renk değişiminin bitmesiyle

28. Aşağıdakilerden hangisi yeşil kimyada 'katalizör' kullanımının ana avantajlarından biridir?

A)Stokiyometrik reaktiflerin kullanımını artırmak

B)Reaksiyonun seçiciliğini (selektivite) artırarak atık oluşumunu azaltmak

C)Reaksiyon verimini her zaman %100'e sabitlemek

D)Reaksiyon sıcaklığını mutlak sıfıra düşürmek

29. Elektrofilik aromatik sübstitüsyonda (EAS) sigma kompleksi (arenium iyonu) hakkında hangisi doğrudur?

A)Aromatik karakteri korunur

B)Aromatik karakterini kaybetmiştir

C)Çok kararlı bir ara üründür

D)Bazik karakteri asidiktir

30. Bir reaksiyonun denge sabiti (K) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A)Katalizörler denge sabitini değiştirir.

B)K, sadece sıcaklığa bağlıdır.

C)K, başlangıç konsantrasyonuna bağlıdır.

D)K, reaksiyonun hızını belirler.

31. Enzim aktivitesini durduran maddelere ne denir?

A)Substrat

B)İnhibitör

C)Aktivatör

D)Kofaktör

32. Aldol kondenzasyonu mekanizmasında oluşan ilk ara ürün nedir?

A)Enol

B)Enolat iyonu

C)Karbokasyon

D)Karben

33. NMR spektroskopisinde kimyasal kayma (chemical shift) değerinin birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A)Hertz (Hz)

B)PPM (milyonda bir)

C)Dalga sayısı (cm⁻¹)

D)Nanometre (nm)

34. Renkli komplekslerin sebebi genellikle nedir?

A)İyonik bağ

B)Atomik titreşimler

C)d-d geçişleri

D)S-p geçişleri

35. Baş kuantum sayısı (n) neyi temsil eder?

A)Enerji seviyesini

B)Spin yönünü

C)Manyetik yönelimi

D)Orbital şeklini

36. Enzim kinetiğinde, substrat derişimi [S] << Km olduğunda, reaksiyon hızı (v) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A)Reaksiyon hızı [S]'ye göre birinci derecedendir.

B)Reaksiyon hızı Vmax'a eşittir.

C)Reaksiyon hızı sıfırıncı derecedendir.

D)Reaksiyon hızı substrat derişiminden bağımsızdır.

37. Biyobozunur polimerlerin avantajı nedir?

A)Yanması

B)Çevre kirliliğini azaltması

C)Sert olması

D)Çok pahalı olması

38. Oksimerkürelenme-demerkürelenme reaksiyonunun, asit katalizli hidrasyona göre avantajı nedir?

A)Daha hızlı gerçekleşmesi

B)Daha ucuz olması

C)Karbon iskeleti düzenlenmesinin (rearrangement) olmaması

D)Anti-Markovnikov ürünü vermesi

39. Bir SN1 reaksiyonunda, hız belirleyen basamakta oluşan ara ürün aşağıdakilerden hangisidir?

A)Karbokasyon

B)Karbanyon

C)Serbest radikal

D)Pentakoordine geçiş hali

40. p orbitalinin şekli nasıldır?

A)Dumbbell (humbel)

B)Karmaşık

C)Küresel

D)Kare