Üniversite Psikoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1. Beynin duyusal bilgileri işleyen ve motor tepkileri kontrol eden en dış tabakası nedir?

A)Serebellum

B)Hipotalamus

C)Serebral korteks

D)Talamus

2. Nöronlar arasında iletişimi sağlayan kimyasal habercilere ne ad verilir?

A)Hormonlar

B)Reseptörler

C)Enzimler

D)Nörotransmiterler

3. Duygusal tepkilerin (özellikle korku) işlenmesinde anahtar rol oynayan limbik sistem yapısı hangisidir?

A)Pons

B)Amigdala

C)Hipokampus

D)Talamus

4. Hangi nörotransmiter eksikliği Parkinson hastalığı ile doğrudan ilişkilidir?

A)Dopamin

B)GABA

C)Serotonin

D)Asetilkolin

5. Beynin 'yönetici işlevlerini' (planlama, karar verme) yöneten lob hangisidir?

A)Parietal lob

B)Temporal lob

C)Frontal lob

D)Oksipital lob

6. Sinir sisteminde bilginin iletimini hızlandıran yağlı kılıfa ne ad verilir?

A)Akson terminali

B)Miyelin kılıf

C)Dendrit

D)Aksiyon potansiyeli

7. Hipotalamusun temel işlevi nedir?

A)Hareket koordinasyonu

B)Duygusal anılar oluşturmak

C)Vücudun homeostazisini (iç denge) sağlamak

D)Görsel bilgiyi işlemek

8. Sol ve sağ beyin yarımkürelerini birbirine bağlayan sinir lifi demeti hangisidir?

A)Bazal ganglionlar

B)Corpus callosum

C)Talamus

D)Beyin sapı

9. Sinaps aralığında gerçekleşen süreç nedir?

A)Elektriksel iletim

B)Kimyasal iletim

C)Glikoz sentezi

D)Hücre bölünmesi

10. Denge ve koordinasyondan sorumlu olan beyin bölgesi hangisidir?

A)Hipokampus

B)Talamus

C)Medulla

D)Beyincik (Serebellum)

11. Otonom sinir sisteminin 'savaş ya da kaç' tepkisini başlatan bölümü hangisidir?

A)Merkezi

B)Somatik

C)Sempatik

D)Parasempatik

12. Nöroplastisite kavramı neyi ifade eder?

A)Beynin yapısının deneyimle değişebilme yeteneği

B)Nöronların ölümü

C)Beynin sertleşmesi

D)Hormonların beyne etkisi

13. Yeni anıların oluşturulmasında kritik rol oynayan beyin yapısı hangisidir?

A)Medulla

B)Pons

C)Hipokampus

D)Oksipital lob

14. Bir nöronun ateşlenmesi için gereken elektriksel eşik değerine ne denir?

A)Eşik değeri

B)Dinlenim potansiyeli

C)Aksiyon potansiyeli

D)Sinaptik boşluk

15. Hangi nörotransmiter uyku ve ruh hali düzenlemesinde temel rol oynar?

A)Serotonin

B)Glutamat

C)Asetilkolin

D)Endorfin

16. Sağlık psikolojisinin temel odak noktası nedir?

A)Zeka ölçümü

B)Sadece akıl hastalıkları

C)Psikolojik faktörlerin fiziksel sağlığı nasıl etkilediği

D)Eğitimsel sorunlar

17. Psikosomatik hastalık ne anlama gelir?

A)Psikolojik kökenli fiziksel belirtiler

B)Kaza sonucu oluşan yaralanmalar

C)Virüs kaynaklı hastalıklar

D)Genetik bozukluklar

18. Stres, bağışıklık sistemini uzun vadede nasıl etkiler?

A)Güçlendirir

B)Zayıflatır

C)Değiştirmez

D)Sadece uyku düzenini bozar

19. Tip A kişilik yapısının sağlık üzerindeki en büyük riski nedir?

A)Kalp-damar hastalıkları

B)Hafıza güçlenmesi

C)Düşük tansiyon

D)Kilo kaybı

20. Plasebo etkisi nedir?

A)Yan etki

B)Zehirli madde

C)İlaç olmadığı halde iyileşme beklentisiyle iyileşme

D)Psikolojik hastalık

21. Sağlıklı davranış değişikliğinde 'Değişim Aşamaları Modeli'nde ilk adım nedir?

A)Sürdürme

B)Düşünme öncesi (precontemplation)

C)Hazırlık

D)Eylem

22. Kronik ağrı yönetiminde psikolojik müdahalelerin rolü nedir?

A)İlaç yerine geçme

B)Fiziksel tedavi yapma

C)Ağrıyı tamamen silme

D)Ağrıyla başa çıkma ve odaklanmayı azaltma

23. Sosyal desteğin sağlık üzerindeki etkisi nasıldır?

A)Sadece yaşlılarda etkilidir

B)Olumlu ve koruyucudur

C)Etkisizdir

D)Stresi artırır

24. Egzersizin ruh sağlığı üzerindeki en önemli etkisi nedir?

A)Endorfin salgılanmasıyla stresi azaltması

B)Uyku süresini azaltması

C)Zeka artışı

D)İştahı kesmesi

25. Sağlık inanç modeli neyi açıklar?

A)İlaçların etkisini

B)Hastalıkların genetiğini

C)Bireylerin neden sağlık davranışı gösterip göstermediğini

D)Doktor-hasta ilişkisini

26. Uyku eksikliğinin bilişsel fonksiyonlara etkisi nedir?

A)Dikkat ve hafızayı olumsuz etkiler

B)Yaratıcılığı artırır

C)Hiçbir etkisi yoktur

D)Zekayı artırır

27. Sağlık psikolojisinde 'öz-yeterlilik' (self-efficacy) nedir?

A)İlaç bilgisi

B)Doktora güven

C)Bireyin sağlık davranışını sürdürebileceğine olan inancı

D)Genetik sağlık

28. Beslenme alışkanlıkları ile depresyon arasında nasıl bir ilişki vardır?

A)Dengesiz beslenme riski artırır

B)Sadece şeker artırır

C)Beslenmenin etkisi yoktur

D)İlişki tesadüfidir

29. Stres yönetimi için en etkili psikolojik tekniklerden biri hangisidir?

A)Gevşeme egzersizleri (nefes, meditasyon)

B)Daha fazla çalışma

C)Kafein tüketimi

D)İzolasyon

30. Hastanede yatan hastalar için 'kontrol hissi' neden önemlidir?

A)Anlamsızdır

B)Stresi azaltır ve iyileşmeyi hızlandırır

C)Doktorları rahatsız eder

D)İyileşmeyi yavaşlatır

31. Papez devresinin ana bileşenlerinden biri olan ve duygusal bellek ile korku koşullanmasında kritik rol oynayan 'limbik sistem' yapısı hangisidir?

A)Talamus

B)Substantia Nigra

C)Amigdala

D)Pons

32. Wernicke-Geschwind modeline göre, işitsel uyaranların anlamlandırılması için gerekli olan 'Wernicke alanı' anatomik olarak hangi lobda yer alır?

A)Frontal Lob

B)Oksipital Lob

C)Temporal Lob

D)Paryetal Lob

33. Yönetici işlevler (yürütücü işlevler), planlama, dürtü kontrolü ve kişilik bütünlüğü açısından en kritik beyin bölgesi hangisidir?

A)Serebellum

B)Bazal Ganglionlar

C)Prefrontal Korteks

D)Hipokampus

34. Görsel bilgilerin işlenmesinde 'ventral akış' (ne yolu) hangi lobda sonlanarak nesne tanıma işlevini gerçekleştirir?

A)Temporal Lob

B)Frontal Lob

C)İnsula

D)Paryetal Lob

35. Kısa süreli belleğin uzun süreli belleğe dönüştürülmesinde (konsolidasyon) temel rol oynayan yapı hangisidir?

A)Girus Singuli

B)Hipokampus

C)Amigdala

D)Talamus

36. Motor planlama ve istemli hareketlerin başlatılmasında görevli olan 'Broca alanı' beynin hangi yarım küresinde (sağ elini kullanan bireylerin %95'inde) baskındır?

A)Serebral Korteks

B)Korpus Kallosum

C)Sol Hemisfer

D)Sağ Hemisfer

37. Spasyal (mekansal) farkındalık, vücut şeması ve dikkatin yönlendirilmesi hangi beyin lobunun temel işlevidir?

A)Oksipital Lob

B)Paryetal Lob

C)Frontal Lob

D)Temporal Lob

38. İstemli motor hareketlerin düzgünleştirilmesi, dengenin sağlanması ve motor öğrenmede merkezi rol oynayan yapı hangisidir?

A)Bazal Ganglionlar

B)Medulla Oblongata

C)Talamus

D)Serebellum

39. Duyusal bilgilerin (koku hariç) kortekse iletilmeden önce geçtiği ana 'röle istasyonu' hangisidir?

A)Epitalamus

B)Subtalamus

C)Talamus

D)Hipotalamus

40. Parkinson hastalığında temel patoloji, hangi bölgedeki dopaminerjik nöronların kaybı ile ilişkilidir?

A)Substantia Nigra

B)Amigdala

C)Hipokampus

D)Girus Singuli