1. Aşıların toplumsal bağışıklık (sürü bağışıklığı) üzerindeki temel etkisi nedir?
A)Virüsün mutasyon geçirmesini engellemek
B)Hastalığın yayılma hızını yavaşlatarak toplumun korunmasını sağlamak
C)Virüsü dünyadan tamamen silmek
D)İnsanların genetik yapısını kalıcı olarak değiştirmek
2. Bağışıklık sistemimiz, aşıdan gelen mRNA talimatıyla üretilen proteini nasıl algılar?
A)Vücudun kendi parçası olarak görür
B)Bunu bir yabancı madde (antijen) olarak tanır ve tepki verir
C)Hemen parçalayıp enerjiye dönüştürür
D)Hücre çekirdeğine entegre eder
3. Aşı geliştirme sürecinde 'Faz 3' klinik çalışmalarının temel amacı nedir?
A)Aşının etkililiğini ve güvenliğini geniş bir popülasyonda test etmek
B)Aşının maliyetini hesaplamak
C)Aşının laboratuvar ortamında raf ömrünü belirlemek
D)Sadece hayvanlar üzerinde denemeler yapmak
4. Aşağıdakilerden hangisi biyoteknoloji ürünüdür?
A)Plastik şişe
B)Genetiği değiştirilmiş mısır
C)Elektrikli araba
D)Metal çivi
5. Aşağıdakilerden hangisi mRNA aşı teknolojisinin bileşenlerinden biri değildir?
A)Lipidler
B)mRNA dizisi
C)Canlı zayıflatılmış virüs
D)Tuzlar ve şekerler (stabilizörler)
6. Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin çevre alanındaki kullanımına örnektir?
A)Atık su arıtımı
B)Elektrik üretimi
C)Yapay zeka geliştirme
D)Uzay araştırmaları
7. Biyoteknolojide kullanılan DNA dizilim yöntemi hangisidir?
A)PCR
B)Fotosentez
C)Elektroforez
D)Florasan boyama
8. Gen düzenleme teknolojileriyle ilgili en büyük etik tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Laboratuvar ekipmanlarının maliyeti
B)Teknolojinin sadece zengin ülkelerde kullanılması
C)Tasarım bebekler ve germ hattı modifikasyonları
D)Bakterilerin evrim hızının değişmesi
9. Biyoteknolojide PCR yöntemi ne için kullanılır?
A)DNA çoğaltmak
B)Protein üretmek
C)Bitki yetiştirmek
D)Hayvan eğitmek
10. Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin sağlık alanındaki uygulamasıdır?
A)Temiz enerji üretimi
B)İnsan gen haritasının çıkarılması
C)Tarım ürünlerinin gübrelenmesi
D)Elektrik üretimi
11. Aşağıdakilerden hangisi CRISPR teknolojisinin tarım alanındaki kullanım amaçlarından biridir?
A)Bitkilerin daha hızlı fotosentez yapması
B)Kuraklığa ve hastalıklara dirençli ürünler geliştirme
C)Meyvelerin daha parlak renkte olması
D)Tohumların daha ağır olması
12. Biyoteknolojide kullanılan 'PCR' yöntemi ne işe yarar?
A)DNA'nın kopyalanması
B)Protein sentezi
C)Hücre bölünmesi
D)Hücre zarının güçlendirilmesi
13. mRNA teknolojisinin pandemi öncesinde üzerinde çalışılan temel kullanım alanı neydi?
A)Kanser immünoterapisi
B)Saç dökülmesi tedavisi
C)Göz rengi değişimi
D)Kas geliştirme takviyeleri
14. Gen düzenleme çalışmalarında 'off-target' (hedef dışı) etkisi ne anlama gelir?
A)DNA'nın hiç kesilememesi
B)İstenmeyen bölgelerde mutasyon oluşması
C)Protein üretiminin durması
D)Hücrenin bölünmeyi bırakması
15. Gen düzenleme teknolojileri kullanılarak yapılan değişikliklerin kalıtsal olması için hangi hücre tipinde işlem yapılması gerekir?
A)Eşey (üreme) hücreleri
B)Somatik (vücut) hücreler
C)Epitel hücreler
D)Kas hücreleri
16. CRISPR-Cas9 sistemi bakterilerde başlangıçta neyi hedef alarak çalışır?
A)Bakterinin kendi DNA'sını
B)İstilacı virüslerin (bakteriyofaj) DNA'sını
C)Komşu bakterilerin proteinlerini
D)Çevredeki besin moleküllerini
17. Biyoteknolojide kullanılan en küçük canlı yapı hangisidir?
A)Hücre
B)Organizma
C)DNA
D)Protein
18. Biyoteknolojinin gelecekte en çok katkı sağlaması beklenen alan hangisidir?
A)Uzay turizmi
B)Sağlık ve hastalık tedavileri
C)Otomotiv sanayi
D)Moda tasarımı
19. Biyoteknoloji hangi bilim dalıyla yakından ilişkilidir?
A)Fizik
B)Biyoloji
C)Astronomi
D)Jeoloji
20. CRISPR-Cas9 teknolojisi ile ilgili 2020 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan bilim insanları kimlerdir?
A)James Watson ve Francis Crick
B)Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins
C)Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna
D)Gregor Mendel ve Thomas Hunt Morgan
21. Biyoteknoloji nedir?
A)Canlı organizmaların teknolojik olarak incelenmesi
B)Canlı organizmaların faydalı ürünler için kullanılması
C)Yalnızca genetik mühendisliği çalışmaları
D)Kimyasal maddelerin üretimi
22. CRISPR teknolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)Çok hassas ve özgül bir yöntemdir
B)Sadece insan genetiği üzerinde kullanılabilir
C)Geleneksel yöntemlere göre daha ucuz ve hızlıdır
D)Biyoteknolojik araştırmalarda devrim yaratmıştır
23. mRNA aşılarının saklanması için genellikle neden çok düşük sıcaklıklara (ultra-soğuk zincir) ihtiyaç duyulur?
A)Hücrelerle etkileşimi artırmak için
B)mRNA molekülünün çok hassas ve kararsız olması nedeniyle
C)Aşının rengini korumak için
D)İçindeki virüslerin canlı kalmasını sağlamak için
24. PAM dizisi (Protospacer Adjacent Motif) CRISPR sisteminde hangi işlevi görür?
A)Cas9 proteininin bağlanacağı bölgeyi tanımasını sağlar
B)DNA'nın kendini kopyalamasını durdurur
C)mRNA sentezini başlatır
D)Hücre çekirdeğinin parçalanmasını sağlar
25. CRISPR teknolojisinde DNA dizisini hedef noktada kesen 'moleküler makas' görevi gören protein aşağıdakilerden hangisidir?
A)DNA polimeraz
B)Cas9 nükleaz
C)RNA polimeraz
D)Helikaz
26. Biyoteknolojide kullanılan 'klonlama' nedir?
A)Bir bitkinin çoğaltılması
B)Bir canlının genetik olarak kopyalanması
C)Yeni tür icadı
D)Yapay zeka geliştirme
27. Aşılar uygulandıktan sonra vücudumuzda 'hafıza hücrelerinin' oluşması ne anlama gelir?
A)Vücudun virüsü daha hızlı tanıması ve savunma oluşturması
B)Kişinin sürekli hastalanması
C)Vücut ısısının kalıcı olarak düşmesi
D)Antikor üretiminin tamamen durması
28. Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin bir uygulaması değildir?
A)Genetik mühendisliği
B)Aşı geliştirme
C)Mikroçip üretimi
D)Biyoyakıt üretimi
29. CRISPR sisteminin hedef bölgeyi tanımasını sağlayan ve kılavuzluk eden molekül hangisidir?
A)mRNA
B)tRNA
C)gRNA (Kılavuz RNA)
D)rRNA
30. CRISPR teknolojisi, genetik hastalıkların tedavisinde en çok hangi yöntemle potansiyel sunmaktadır?
A)DNA dizisini onarma veya susturma
B)Hücre zarını kalınlaştırma
C)Sitoplazma miktarını artırma
D)Ribozom sayısını azaltma
31. Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) tarımda en çok ne için kullanılır?
A)Bitkilerin renk değiştirmesi için
B)Bitkilerin daha dayanıklı ve verimli olması için
C)Bitkilerin kokusunu değiştirmek için
D)Bitkilerin büyümesini yavaşlatmak için
32. Biyoteknolojinin çevreye katkısı nedir?
A)Daha fazla plastik üretmek
B)Atıkları biyolojik olarak parçalamak
C)Daha fazla karbon salımı yapmak
D)Toprağı kirletmek
33. Dünyada ilk yaygın kullanılan mRNA tabanlı COVID-19 aşısını geliştiren ortaklık hangisidir?
A)Pfizer-BioNTech
B)AstraZeneca-Oxford
C)Sinovac-Sinopharm
D)Johnson & Johnson
34. mRNA molekülünün vücutta parçalanmadan hücreye ulaşmasını sağlayan koruyucu yapı nedir?
A)Protein kılıf
B)Lipid nanopartiküller
C)Bakteriyel duvar
D)Glukoz tabakası
35. Biyoteknolojide kullanılan 'klonlama' ne anlama gelir?
A)Yeni bitki türleri oluşturmak
B)Genetik olarak aynı canlıları üretmek
C)Hastalıkları iyileştirmek
D)Yapay zeka geliştirmek
36. Genetik mühendisliğinde DNA’nın kesilip yapıştırılmasını sağlayan enzim hangisidir?
A)Ligaz
B)Restriksiyon endonükleaz
C)Polimeraz
D)Helikaz
37. Genetik mühendisliği biyoteknolojinin hangi alt dalıdır?
A)DNA'nın değiştirilmesi
B)Bitki yetiştiriciliği
C)Hayvan eğitimi
D)Kimya laboratuvarı çalışmaları
38. CRISPR-Cas9 sistemi doğal ortamda hangi canlı grubunun savunma mekanizması olarak evrimleşmiştir?
A)Bakteriler
B)Bitkiler
C)Memeliler
D)Virüsler
39. Aşağıdakilerden hangisi biyoteknoloji sayesinde üretilir?
A)Antibiyotikler
B)Çimento
C)Petrol
D)Çelik
40. COVID-19 aşılarında mRNA'nın kodladığı temel hedef protein hangisidir?
A)Nükleokapsid proteini
B)Zarf proteini
C)Spike (S) proteini
D)Membran proteini
Cevap Anahtarı
1-D
2-C
3-D
4-B
5-B
6-A
7-A
8-C
9-A
10-B
11-D
12-A
13-D
14-B
15-A
16-B
17-A
18-B
19-B
20-D
21-B
22-B
23-B
24-A
25-B
26-B
27-A
28-C
29-C
30-C
31-B
32-B
33-C
34-B
35-B
36-B
37-A
38-A
39-A
40-C