10. Sınıf Biyoteknoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1

Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin çevre alanındaki kullanımına örnektir?

▼

A

Atık su arıtımı

B

Elektrik üretimi

C

Yapay zeka geliştirme

D

Uzay araştırmaları

2

mRNA aşılarının saklanması için genellikle neden çok düşük sıcaklıklara (ultra-soğuk zincir) ihtiyaç duyulur?

▼

A

Hücrelerle etkileşimi artırmak için

B

mRNA molekülünün çok hassas ve kararsız olması nedeniyle

C

Aşının rengini korumak için

D

İçindeki virüslerin canlı kalmasını sağlamak için

3

Aşağıdakilerden hangisi biyoteknoloji ürünüdür?

▼

A

Plastik şişe

B

Genetiği değiştirilmiş mısır

C

Elektrikli araba

D

Metal çivi

4

Gen düzenleme teknolojileri kullanılarak yapılan değişikliklerin kalıtsal olması için hangi hücre tipinde işlem yapılması gerekir?

▼

A

Eşey (üreme) hücreleri

B

Somatik (vücut) hücreler

C

Epitel hücreler

D

Kas hücreleri

5

Biyoteknolojide kullanılan 'PCR' yöntemi ne işe yarar?

▼

A

DNA'nın kopyalanması

B

Protein sentezi

C

Hücre bölünmesi

D

Hücre zarının güçlendirilmesi

6

Biyoteknolojide kullanılan DNA dizilim yöntemi hangisidir?

▼

A

PCR

B

Fotosentez

C

Elektroforez

D

Florasan boyama

7

CRISPR teknolojisinde DNA dizisini hedef noktada kesen 'moleküler makas' görevi gören protein aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

DNA polimeraz

B

Cas9 nükleaz

C

RNA polimeraz

D

Helikaz

8

CRISPR sisteminin hedef bölgeyi tanımasını sağlayan ve kılavuzluk eden molekül hangisidir?

▼

A

mRNA

B

tRNA

C

gRNA (Kılavuz RNA)

D

rRNA

9

Biyoteknolojide kullanılan 'klonlama' ne anlama gelir?

▼

A

Yeni bitki türleri oluşturmak

B

Genetik olarak aynı canlıları üretmek

C

Hastalıkları iyileştirmek

D

Yapay zeka geliştirmek

10

mRNA teknolojisinin pandemi öncesinde üzerinde çalışılan temel kullanım alanı neydi?

▼

A

Kanser immünoterapisi

B

Saç dökülmesi tedavisi

C

Göz rengi değişimi

D

Kas geliştirme takviyeleri

11

Genetiği değiştirilmiş organizmalar kısaca nasıl adlandırılır?

▼

A

GDO

B

Nükleer

C

Klon

D

Robot

12

CRISPR-Cas9 teknolojisi ile ilgili 2020 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan bilim insanları kimlerdir?

▼

A

James Watson ve Francis Crick

B

Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins

C

Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna

D

Gregor Mendel ve Thomas Hunt Morgan

13

Aşıların toplumsal bağışıklık (sürü bağışıklığı) üzerindeki temel etkisi nedir?

▼

A

Virüsün mutasyon geçirmesini engellemek

B

Hastalığın yayılma hızını yavaşlatarak toplumun korunmasını sağlamak

C

Virüsü dünyadan tamamen silmek

D

İnsanların genetik yapısını kalıcı olarak değiştirmek

14

Biyoteknoloji hangi bilim dalıyla yakından ilişkilidir?

▼

A

Fizik

B

Biyoloji

C

Astronomi

D

Jeoloji

15

Gen düzenleme teknolojileriyle ilgili en büyük etik tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Laboratuvar ekipmanlarının maliyeti

B

Teknolojinin sadece zengin ülkelerde kullanılması

C

Tasarım bebekler ve germ hattı modifikasyonları

D

Bakterilerin evrim hızının değişmesi

16

Aşağıdakilerden hangisi mRNA aşı teknolojisinin bileşenlerinden biri değildir?

▼

A

Lipidler

B

mRNA dizisi

C

Canlı zayıflatılmış virüs

D

Tuzlar ve şekerler (stabilizörler)

17

Biyoteknolojinin gelecekte en çok katkı sağlaması beklenen alan hangisidir?

▼

A

Uzay turizmi

B

Sağlık ve hastalık tedavileri

C

Otomotiv sanayi

D

Moda tasarımı

18

Aşağıdakilerden hangisi biyoteknoloji sayesinde üretilir?

▼

A

Antibiyotikler

B

Çimento

C

Petrol

D

Çelik

19

Aşağıdakilerden hangisi CRISPR teknolojisinin tarım alanındaki kullanım amaçlarından biridir?

▼

A

Bitkilerin daha hızlı fotosentez yapması

B

Kuraklığa ve hastalıklara dirençli ürünler geliştirme

C

Meyvelerin daha parlak renkte olması

D

Tohumların daha ağır olması

20

mRNA aşılarının geleneksel aşılara göre en büyük avantajı nedir?

▼

A

Üretiminin daha hızlı ve esnek olması

B

Hiçbir yan etkisinin bulunmaması

C

Ömür boyu koruma sağlaması

D

İğnesiz uygulanabilmesi

21

PAM dizisi (Protospacer Adjacent Motif) CRISPR sisteminde hangi işlevi görür?

▼

A

Cas9 proteininin bağlanacağı bölgeyi tanımasını sağlar

B

DNA'nın kendini kopyalamasını durdurur

C

mRNA sentezini başlatır

D

Hücre çekirdeğinin parçalanmasını sağlar

22

mRNA molekülünün vücutta parçalanmadan hücreye ulaşmasını sağlayan koruyucu yapı nedir?

▼

A

Protein kılıf

B

Lipid nanopartiküller

C

Bakteriyel duvar

D

Glukoz tabakası

23

Gen düzenleme çalışmalarında 'off-target' (hedef dışı) etkisi ne anlama gelir?

▼

A

DNA'nın hiç kesilememesi

B

İstenmeyen bölgelerde mutasyon oluşması

C

Protein üretiminin durması

D

Hücrenin bölünmeyi bırakması

24

Bağışıklık sistemimiz, aşıdan gelen mRNA talimatıyla üretilen proteini nasıl algılar?

▼

A

Vücudun kendi parçası olarak görür

B

Bunu bir yabancı madde (antijen) olarak tanır ve tepki verir

C

Hemen parçalayıp enerjiye dönüştürür

D

Hücre çekirdeğine entegre eder

25

CRISPR teknolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

▼

A

Çok hassas ve özgül bir yöntemdir

B

Sadece insan genetiği üzerinde kullanılabilir

C

Geleneksel yöntemlere göre daha ucuz ve hızlıdır

D

Biyoteknolojik araştırmalarda devrim yaratmıştır

26

Biyoteknolojide kullanılan 'klonlama' nedir?

▼

A

Bir bitkinin çoğaltılması

B

Bir canlının genetik olarak kopyalanması

C

Yeni tür icadı

D

Yapay zeka geliştirme

27

mRNA aşılarının temel çalışma prensibi aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Hücreye virüsün proteinini üretmesi için genetik talimat vermek

B

Vücuda zayıflatılmış virüs enjekte etmek

C

Virüsün DNA yapısını tamamen değiştirmek

D

Antikorları doğrudan kana karıştırmak

28

CRISPR-Cas9 sistemi bakterilerde başlangıçta neyi hedef alarak çalışır?

▼

A

Bakterinin kendi DNA'sını

B

İstilacı virüslerin (bakteriyofaj) DNA'sını

C

Komşu bakterilerin proteinlerini

D

Çevredeki besin moleküllerini

29

Genetik mühendisliği biyoteknolojinin hangi alt dalıdır?

▼

A

DNA'nın değiştirilmesi

B

Bitki yetiştiriciliği

C

Hayvan eğitimi

D

Kimya laboratuvarı çalışmaları

30

Biyoteknolojide PCR yöntemi ne için kullanılır?

▼

A

DNA çoğaltmak

B

Protein üretmek

C

Bitki yetiştirmek

D

Hayvan eğitmek

31

Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) tarımda en çok ne için kullanılır?

▼

A

Bitkilerin renk değiştirmesi için

B

Bitkilerin daha dayanıklı ve verimli olması için

C

Bitkilerin kokusunu değiştirmek için

D

Bitkilerin büyümesini yavaşlatmak için

32

CRISPR-Cas9 sistemi doğal ortamda hangi canlı grubunun savunma mekanizması olarak evrimleşmiştir?

▼

A

Bakteriler

B

Bitkiler

C

Memeliler

D

Virüsler

33

Biyoteknoloji nedir?

▼

A

Canlı organizmaların teknolojik olarak incelenmesi

B

Canlı organizmaların faydalı ürünler için kullanılması

C

Yalnızca genetik mühendisliği çalışmaları

D

Kimyasal maddelerin üretimi

34

Aşı geliştirme sürecinde 'Faz 3' klinik çalışmalarının temel amacı nedir?

▼

A

Aşının etkililiğini ve güvenliğini geniş bir popülasyonda test etmek

B

Aşının maliyetini hesaplamak

C

Aşının laboratuvar ortamında raf ömrünü belirlemek

D

Sadece hayvanlar üzerinde denemeler yapmak

35

CRISPR teknolojisi, genetik hastalıkların tedavisinde en çok hangi yöntemle potansiyel sunmaktadır?

▼

A

DNA dizisini onarma veya susturma

B

Hücre zarını kalınlaştırma

C

Sitoplazma miktarını artırma

D

Ribozom sayısını azaltma

36

Dünyada ilk yaygın kullanılan mRNA tabanlı COVID-19 aşısını geliştiren ortaklık hangisidir?

▼

A

Pfizer-BioNTech

B

AstraZeneca-Oxford

C

Sinovac-Sinopharm

D

Johnson & Johnson

37

Biyoteknolojinin çevreye katkısı nedir?

▼

A

Daha fazla plastik üretmek

B

Atıkları biyolojik olarak parçalamak

C

Daha fazla karbon salımı yapmak

D

Toprağı kirletmek

38

Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin bir uygulaması değildir?

▼

A

Genetik mühendisliği

B

Aşı geliştirme

C

Mikroçip üretimi

D

Biyoyakıt üretimi

39

Biyoteknolojide kullanılan en küçük canlı yapı hangisidir?

▼

A

Hücre

B

Organizma

C

DNA

D

Protein

40

Aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojinin sağlık alanındaki uygulamasıdır?

▼

A

Temiz enerji üretimi

B

İnsan gen haritasının çıkarılması

C

Tarım ürünlerinin gübrelenmesi

D

Elektrik üretimi

10. Sınıf Biyoteknoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

Bu Soruları Yarışma Olarak Oyna!