Felsefe Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1. Ahlaki eylemin sonucunun değil, eylemin kendisinin 'ödev' bilinciyle yapılıp yapılmadığının önemli olduğunu savunan filozof kimdir?

A)Jeremy Bentham

B)John Stuart Mill

C)Immanuel Kant

D)Thomas Hobbes

2. Rasyonalizm nedir?

A)Bilginin deneyle elde edildiği görüş

B)Bilginin akıl ve sezgiyle a priori elde edildiği görüş

C)Bilimin tek bilgi kaynağı olduğu görüş

D)Duyularla algılamanın ön planda olduğu görüş

3. Bilginin kaynağının sadece deneyim ve duyu verileri olduğunu savunan felsefi akım hangisidir?

A)Rasyonalizm

B)Empirizm

C)İdealizm

D)Nihilizm

4. Tautoloji ne anlama gelir?

A)Mantıksal çelişki

B)Her koşulda doğru olan önerme

C)Yanlışlanamaz iddia

D)Boş küme

5. Çeliştirmezlik ilkesi (Contradiction Law) ne anlama gelir?

A)Her şey hem doğru hem yanlış olabilir

B)Bir şey aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz

C)Zıtlar çelişkisizdir

D)Mantık her zaman doğrudur

6. Gazali'nin 'İhyâu Ulûmi'd-Dîn' adlı eseri hangi alanda yazılmış bir başyapıttır?

A)Tasavvuf ve ahlak

B)Matematik ve astronomi

C)Tıp ve anatomi

D)Siyaset felsefesi

7. Utilitarizm (Faydacılık) ne anlama gelir?

A)Kişisel çıkarın en yüce değer olduğu görüş

B)Doğru eylemin en çok kişiye en fazla mutluluk sağlaması

C)Tanrısal emirlere uymak

D)Erdem ahlakı

8. İbn Sina'nın felsefe anlayışında 'Vâcibü'l-Vücud' kavramı neyi ifade eder?

A)İnsanın iradesini

B)Zorunlu varlığı (Allah'ı)

C)Mümkün varlıkları

D)Doğa yasalarını

9. İbn Sina'nın tıp alanındaki en ünlü eseri olan ve yüzyıllarca Avrupa üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulan kitap hangisidir?

A)el-Kanun fi't-Tıb

B)et-Tehafütü'l-Felasife

C)el-İşarat ve't-Tenbihat

D)Faslu'l-Makal

10. Varlığın temelinde 'madde' olduğunu savunan, düşünceyi maddenin bir ürünü olarak gören akım hangisidir?

A)Materyalizm

B)Dualizm

C)Fenomenoloji

D)Varoluşçuluk

11. 'Gözlemlenebilir olgular dışında hiçbir bilgi geçerli değildir' diyen, bilimi tek bilgi kaynağı gören akım hangisidir?

A)Pozitivizm

B)Metafizik

C)Romantizm

D)Kritisizm

12. Ahlak felsefesinde "deontoloji" ne anlama gelir?

A)Sonuçlara göre eylemin değerlendirilmesi

B)Ödev ve kurala dayalı ahlak anlayışı

C)Erdem ahlakı

D)Toplumsal sözleşme

13. Friedrich Nietzsche'nin 'Tanrı öldü' sözüyle aslında neyi ifade etmeye çalıştığı söylenir?

A)Ateizmin zaferini

B)Geleneksel ahlaki değerlerin etkisini yitirdiğini

C)Bir katliamı

D)Doğaüstü güçlerin varlığını reddettiğini

14. Modern felsefenin kurucusu kabul edilen, 'Düşünüyorum, öyleyse varım' sözünün sahibi filozof kimdir?

A)Immanuel Kant

B)David Hume

C)Rene Descartes

D)John Locke

15. Karl Popper'ın "yanlışlanabilirlik" (falsifiability) ilkesi ne anlama gelir?

A)Bilim kesinlikle yanlıştır

B)Bir teorinin bilimsel sayılabilmesi için yanlışlanabilir olması gerekir

C)Hiçbir şey doğrulanamaz

D)Matematik yanlışlanamaz

16. Gazali'nin tasavvufi yönünü ve kendi arayışlarını anlattığı otobiyografik eseri hangisidir?

A)Mi'yârü'l-İlim

B)el-Munkızu mine'd-Dalâl

C)Tehâfütü'l-Felâsife

D)el-İktisâd fi'l-İtikâd

17. Ad hominem safsatası ne anlama gelir?

A)Konuyu değiştirmek

B)Argümanı değil kişiyi eleştirmek

C)Konudan uzaklaşmak

D)Yanlış analoji kurmak

18. Fenomonoloji akımının kurucusu kimdir?

A)Martin Heidegger

B)Edmund Husserl

C)Jean-Paul Sartre

D)Maurice Merleau-Ponty

19. İbn Rüşd, Batı dünyasında (özellikle Orta Çağ Avrupa'sında) hangi isimle tanınmıştır?

A)Averroes

B)Avicenna

C)Algazel

D)Averroism

20. Bir trenin ray üzerindeki beş kişiyi ezmesini engellemek için rotasını değiştirip bir kişiyi ezmesine neden olmayı sorgulayan ünlü etik ikilemin adı nedir?

A)Tramvay Problemi

B)Mağara Alegorisi

C)Gemi Paradoksu

D)Schrödinger'in Kedisi

21. Toplumun bir sözleşmeye dayandığını ve insanların güvenlik için mutlak bir güce (Leviathan) boyun eğmesi gerektiğini savunan filozof kimdir?

A)Jean-Jacques Rousseau

B)John Locke

C)Thomas Hobbes

D)Karl Marx

22. "Cogito ergo sum" (Düşünüyorum, öyleyse varım) kimin sözüdür?

A)Aristoteles

B)Platon

C)René Descartes

D)Immanuel Kant

23. Antik Yunan'da 'Kendini bil' sözüyle tanınan ve felsefesini 'Sorgulanmamış hayat yaşanmaya değmez' ilkesi üzerine kuran filozof kimdir?

A)Platon

B)Sokrates

C)Aristoteles

D)Herakleitos

24. Paradigma değişimi (Paradigm Shift) kavramını kim geliştirmiştir?

A)Karl Popper

B)Thomas Kuhn

C)Imre Lakatos

D)Paul Feyerabend

25. İbn Rüşd'ün Batı'daki Rönesans hareketini etkileyen en önemli yönü nedir?

A)Sadece tıp çalışmaları

B)Gazali'yi tamamen reddetmesi

C)Aristo yorumculuğu ve akılcılık vurgusu

D)Tasavvufi şiirleri

26. Aristoteles hangi konu üzerine "Nikomakhos'a Etik" adlı eseri yazmıştır?

A)Metafizik

B)Mutluluk ve erdem etiği

C)Siyaset felsefesi yalnızca

D)Mantık

27. Kant'ın kategorik imperatif ilkesi ne anlama gelir?

A)Mutluluğa götüren her şey ahlakıdır

B)Yalnızca evrensel yasa olabilecek şekilde davran

C)Sonuçlar araçları meşrulaştırır

D)Tanrı ahlakın kaynağıdır

28. Varoluşçuluk akımının öncüsü kimdir?

A)Marx

B)Sartre

C)Camus

D)Kierkegaard

29. İbn Sina'nın 'Uçan Adam' (el-insanü'l-muallak) düşünce deneyi hangi konuyu kanıtlamak için ortaya atılmıştır?

A)Nedensellik ilkesi

B)Evrenin ezeliliği

C)Ruhun varlığı ve bedenden bağımsızlığı

D)Peygamberlik müessesesi

30. "İnsan ölçütün ölçüsüdür" sözü kime aittir?

A)Sokrates

B)Protagoras

C)Platon

D)Aristoteles

31. Tümevarım (inductive reasoning) nedir?

A)Genel ilkelerden özel sonuçlara ulaşmak

B)Özel gözlemlerden genel sonuçlara ulaşmak

C)Mantıksal çıkarsama

D)Varsayım reddi

32. Bilimsel yöntemin adımları doğru sırayla hangisidir?

A)Hipotez - Gözlem - Deney - Sonuç

B)Gözlem - Hipotez - Deney - Sonuç

C)Deney - Hipotez - Gözlem - Sonuç

D)Sonuç - Deney - Gözlem - Hipotez

33. Platon'un "İdea" teorisi ne anlama gelir?

A)Duyusal dünya tek gerçekliktir

B)Soyut mükemmel formlar gerçek, fiziksel dünya onların gölgesidir

C)Bilgi sadece deneyimden gelir

D)Ahlak göreli bir kavramdır

34. Solipsizm nedir?

A)Tüm insanların varlığını kabul etmek

B)Yalnızca kendi zihnimin var olduğundan emin olunabileceği görüş

C)Sosyal gerçekliğin tek gerçek olduğu görüş

D)Tanrı'nın varlığının kesin olduğu görüş

35. Gazali'nin felsefeyi eleştirdiği ve İslam dünyasında büyük yankı uyandıran ünlü eseri hangisidir?

A)el-Munkızu mine'd-Dalâl

B)et-Tehafütü'l-Felasife

C)İhyâu Ulûmi'd-Dîn

D)el-Maksadü'l-Esna

36. Sosyal sözleşme teorisini geliştiren filozoflar kimlerdir?

A)Kant ve Hegel

B)Locke, Hobbes ve Rousseau

C)Marx ve Engels

D)Aristoteles ve Platon

37. Agnostisizm ne anlama gelir?

A)Tanrı'nın var olmadığını savunmak

B)Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceğini savunmak

C)Tüm dinlerin eşit olduğunu savunmak

D)Dini kabul etmemek

38. Zihnin doğuştan boş bir levha (tabula rasa) olduğunu savunan, bilginin deneyimle oluştuğunu söyleyen filozof kimdir?

A)Descartes

B)John Locke

C)Spinoza

D)Leibniz

39. Tümdengelim (deductive reasoning) nedir?

A)Özel gözlemlerden genel kurallara ulaşmak

B)Genel ilkelerden özel sonuçlara ulaşmak

C)Hipotez oluşturmak

D)Analoji kurmak

40. İbn Rüşd'e göre felsefe ve din arasındaki ilişki nasıldır?

A)Felsefe ve din tamamen çelişir.

B)Din, felsefenin basitleştirilmiş halidir.

C)Felsefe ve din, hakikatin iki farklı yoludur ve çelişemezler.

D)Din sadece vahiy ile anlaşılır, felsefeye gerek yoktur.