10. Sınıf Biyoteknoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1

CRISPR-Cas9 sistemi doğal ortamda hangi canlı grubunun savunma mekanizması olarak evrimleşmiştir?

▼

A

Bakteriler

B

Virüsler

C

Bitkiler

D

Memeliler

2

CRISPR teknolojisinde DNA dizisini hedef noktada kesen 'moleküler makas' görevi gören protein aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

RNA polimeraz

B

Helikaz

C

Cas9 nükleaz

D

DNA polimeraz

3

CRISPR sisteminin hedef bölgeyi tanımasını sağlayan ve kılavuzluk eden molekül hangisidir?

▼

A

tRNA

B

gRNA (Kılavuz RNA)

C

rRNA

D

mRNA

4

CRISPR-Cas9 teknolojisi ile ilgili 2020 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan bilim insanları kimlerdir?

▼

A

James Watson ve Francis Crick

B

Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins

C

Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna

D

Gregor Mendel ve Thomas Hunt Morgan

5

Gen düzenleme teknolojileri kullanılarak yapılan değişikliklerin kalıtsal olması için hangi hücre tipinde işlem yapılması gerekir?

▼

A

Eşey (üreme) hücreleri

B

Somatik (vücut) hücreler

C

Kas hücreleri

D

Epitel hücreler

6

Gen düzenleme çalışmalarında 'off-target' (hedef dışı) etkisi ne anlama gelir?

▼

A

İstenmeyen bölgelerde mutasyon oluşması

B

Hücrenin bölünmeyi bırakması

C

DNA'nın hiç kesilememesi

D

Protein üretiminin durması

7

CRISPR teknolojisi, genetik hastalıkların tedavisinde en çok hangi yöntemle potansiyel sunmaktadır?

▼

A

Sitoplazma miktarını artırma

B

Hücre zarını kalınlaştırma

C

DNA dizisini onarma veya susturma

D

Ribozom sayısını azaltma

8

Aşağıdakilerden hangisi CRISPR teknolojisinin tarım alanındaki kullanım amaçlarından biridir?

▼

A

Kuraklığa ve hastalıklara dirençli ürünler geliştirme

B

Tohumların daha ağır olması

C

Bitkilerin daha hızlı fotosentez yapması

D

Meyvelerin daha parlak renkte olması

9

CRISPR-Cas9 sistemi bakterilerde başlangıçta neyi hedef alarak çalışır?

▼

A

İstilacı virüslerin (bakteriyofaj) DNA'sını

B

Bakterinin kendi DNA'sını

C

Komşu bakterilerin proteinlerini

D

Çevredeki besin moleküllerini

10

Gen düzenleme teknolojileriyle ilgili en büyük etik tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Tasarım bebekler ve germ hattı modifikasyonları

B

Teknolojinin sadece zengin ülkelerde kullanılması

C

Laboratuvar ekipmanlarının maliyeti

D

Bakterilerin evrim hızının değişmesi

11

PAM dizisi (Protospacer Adjacent Motif) CRISPR sisteminde hangi işlevi görür?

▼

A

Hücre çekirdeğinin parçalanmasını sağlar

B

DNA'nın kendini kopyalamasını durdurur

C

mRNA sentezini başlatır

D

Cas9 proteininin bağlanacağı bölgeyi tanımasını sağlar

12

CRISPR teknolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

▼

A

Çok hassas ve özgül bir yöntemdir

B

Geleneksel yöntemlere göre daha ucuz ve hızlıdır

C

Biyoteknolojik araştırmalarda devrim yaratmıştır

D

Sadece insan genetiği üzerinde kullanılabilir

13

mRNA aşılarının temel çalışma prensibi aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Hücreye virüsün proteinini üretmesi için genetik talimat vermek

B

Virüsün DNA yapısını tamamen değiştirmek

C

Antikorları doğrudan kana karıştırmak

D

Vücuda zayıflatılmış virüs enjekte etmek

14

mRNA molekülünün vücutta parçalanmadan hücreye ulaşmasını sağlayan koruyucu yapı nedir?

▼

A

Bakteriyel duvar

B

Protein kılıf

C

Glukoz tabakası

D

Lipid nanopartiküller

15

COVID-19 aşılarında mRNA'nın kodladığı temel hedef protein hangisidir?

▼

A

Nükleokapsid proteini

B

Zarf proteini

C

Spike (S) proteini

D

Membran proteini

16

Aşı geliştirme sürecinde 'Faz 3' klinik çalışmalarının temel amacı nedir?

▼

A

Sadece hayvanlar üzerinde denemeler yapmak

B

Aşının laboratuvar ortamında raf ömrünü belirlemek

C

Aşının maliyetini hesaplamak

D

Aşının etkililiğini ve güvenliğini geniş bir popülasyonda test etmek

17

mRNA aşılarının geleneksel aşılara göre en büyük avantajı nedir?

▼

A

İğnesiz uygulanabilmesi

B

Üretiminin daha hızlı ve esnek olması

C

Ömür boyu koruma sağlaması

D

Hiçbir yan etkisinin bulunmaması

18

mRNA aşılarının saklanması için genellikle neden çok düşük sıcaklıklara (ultra-soğuk zincir) ihtiyaç duyulur?

▼

A

İçindeki virüslerin canlı kalmasını sağlamak için

B

mRNA molekülünün çok hassas ve kararsız olması nedeniyle

C

Aşının rengini korumak için

D

Hücrelerle etkileşimi artırmak için

19

Bağışıklık sistemimiz, aşıdan gelen mRNA talimatıyla üretilen proteini nasıl algılar?

▼

A

Bunu bir yabancı madde (antijen) olarak tanır ve tepki verir

B

Vücudun kendi parçası olarak görür

C

Hemen parçalayıp enerjiye dönüştürür

D

Hücre çekirdeğine entegre eder

20

mRNA teknolojisinin pandemi öncesinde üzerinde çalışılan temel kullanım alanı neydi?

▼

A

Saç dökülmesi tedavisi

B

Göz rengi değişimi

C

Kanser immünoterapisi

D

Kas geliştirme takviyeleri

21

Aşılar uygulandıktan sonra vücudumuzda 'hafıza hücrelerinin' oluşması ne anlama gelir?

▼

A

Vücut ısısının kalıcı olarak düşmesi

B

Antikor üretiminin tamamen durması

C

Kişinin sürekli hastalanması

D

Vücudun virüsü daha hızlı tanıması ve savunma oluşturması

22

Aşağıdakilerden hangisi mRNA aşı teknolojisinin bileşenlerinden biri değildir?

▼

A

Tuzlar ve şekerler (stabilizörler)

B

Canlı zayıflatılmış virüs

C

Lipidler

D

mRNA dizisi

23

Dünyada ilk yaygın kullanılan mRNA tabanlı COVID-19 aşısını geliştiren ortaklık hangisidir?

▼

A

Sinovac-Sinopharm

B

Johnson & Johnson

C

Pfizer-BioNTech

D

AstraZeneca-Oxford

24

Aşıların toplumsal bağışıklık (sürü bağışıklığı) üzerindeki temel etkisi nedir?

▼

A

İnsanların genetik yapısını kalıcı olarak değiştirmek

B

Virüsün mutasyon geçirmesini engellemek

C

Hastalığın yayılma hızını yavaşlatarak toplumun korunmasını sağlamak

D

Virüsü dünyadan tamamen silmek

10. Sınıf Biyoteknoloji Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

Bu Soruları Yarışma Olarak Oyna!