Üniversite Coğrafya Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

1

Uzaktan algılama verilerinin analizi sırasında hangi ölçüt en çok dikkate alınmalıdır?

▼

A

Veri gizliliği

B

Veri doğruluğu

C

Veri miktarı

D

Veri yerelitesi

2

CBS analizlerinde, belirli bir noktanın etrafındaki belirli bir mesafeyi kapsayan bölgeyi oluşturma işlemine ne ad verilir?

▼

A

Overlay (Çakıştırma)

B

Reclassify (Yeniden Sınıflandırma)

C

Buffer (Tampon Bölge)

D

Interpolation (Enterpolasyon)

3

Coğrafi Bilgi Sistemleri'nde (CBS) gerçek dünya verilerinin katmanlar halinde analiz edildiği, noktalar, çizgiler ve alanlardan oluşan veri modeli aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Raster veri modeli

B

Vektör veri modeli

C

Metadata modeli

D

İstatistiksel model

4

Gelişmekte olan ülkelerde şehirlerin plansız büyümesi ve kırdan kente göçün yarattığı 'sahte kentleşme' (pseudo-urbanization) kavramını ilk tanımlayan coğrafyacı kimdir?

▼

A

T.G. McGee

B

Louis Wirth

C

Ernest Burgess

D

Patrick Geddes

5

Kentsel yayılmayı (urban sprawl) durdurmak ve şehir çevresindeki doğal alanları korumak amacıyla uygulanan planlama stratejisi hangisidir?

▼

A

Yeşil Kuşak (Green Belt)

B

Dikey mimari teşviki

C

Akıllı şehir uygulamaları

D

Merkezileşme stratejisi

6

Aşağıdaki kayaç türlerinden hangisi, yüksek basınç ve sıcaklık altında kristalleşerek fiziksel ve kimyasal değişime uğramış 'başkalaşım' (metamorfik) kayaçlara örnektir?

▼

A

Bazalt

B

Gnays

C

Kumtaşı

D

Obsidyen

7

Sanal su (virtual water) kavramı bağlamında, bir ürünün üretim sürecinde kullanılan toplam su miktarına ne denir?

▼

A

Su ayak izi

B

Mavi su tüketimi

C

Gri su kapasitesi

D

Hidrolojik döngü payı

8

Bir bölgedeki su stresini ölçmek için kullanılan 'Falkenmark Göstergesi' temel olarak neyi baz alır?

▼

A

Yıllık yağış miktarını

B

Kişi başına düşen yıllık yenilenebilir su miktarını

C

Sanayi sektörünün su tüketim oranını

D

Barajlardaki doluluk oranını

9

Uzaktan algılamada bir sensörün ayırt edebileceği en küçük radyometrik değişim miktarı ile ilgili çözünürlük hangisidir?

▼

A

Spektral Çözünürlük

B

Mekansal Çözünürlük

C

Temporal Çözünürlük

D

Radyometrik Çözünürlük

10

CBS'de sayısal yükselti modeli (DEM) üzerinden eğim (slope) hesaplanırken temel alınan matematiksel yapı nedir?

▼

A

Korelasyon analizi

B

Komşu hücreler arasındaki yükseklik değişimi

C

Pikselin spektral değeri

D

Güneş açısı

11

Küresel şehirler (Global Cities) kavramını ortaya atan ve bu şehirleri dünya ekonomisinin 'komuta merkezleri' olarak tanımlayan sosyal bilimci kimdir?

▼

A

David Harvey

B

Saskia Sassen

C

Manuel Castells

D

Henri Lefebvre

12

Latin Amerika şehir modellerinde, şehrin merkezinden dışarıya doğru uzanan ve genellikle üst gelir grubunun yaşadığı ana artere ne ad verilir?

▼

A

Spine (Omurga)

B

Disamenity zone

C

Periferi

D

Kuşak bölgesi

13

Doğal afet yönetiminde öncelikli hedef nedir?

▼

A

Zararları en aza indirmek

B

Afet sonrası müdahale sürelerini kısaltmak

C

Toplum bilincini artırmak

D

Afet sıklığını azaltmak

14

CBS'de vektörel veri modelinde, bir alanı temsil eden kapalı poligonun topolojik olarak komşu alanlarla çakışmasını engellemek için kullanılan kavram hangisidir?

▼

A

Planar Topology

B

Raster Resampling

C

Georeferencing

D

Vectorization

15

Walter Christaller'in Merkez Yerler Kuramı'na göre, bir yerleşmenin sunduğu hizmetlerin kapsadığı en geniş alan hangisidir?

▼

A

Etki alanı (menzil)

B

Eşik nüfus

C

Hiyerarşik kademe

D

Kentleşme oranı

16

Şehirlerde sürdürülebilir ulaşım sistemlerinin en önemli avantajlarından biri nedir?

▼

A

Araç trafiğinin artırılması

B

Karbon salınımının azaltılması

C

Maliyetlerin yükseltilmesi

D

Yürünebilir alanların azaltılması

17

Kıyı bölgelerindeki aşırı yer altı suyu çekiminin, deniz suyunun tatlı su akiferlerine sızmasına neden olması sürecine ne denir?

▼

A

Deniz suyu intrüzyonu

B

Ötrofikasyon

C

Sedimantasyon

D

Termohalin dolaşım

18

Günümüz megakentlerinde karşılaşılan 'Kentsel Isı Adası' etkisinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Bitki örtüsünün artması

B

Yüzey malzemelerinin ısıyı emme kapasitesi

C

Şehirlerin deniz seviyesinde olması

D

Rüzgar hızının artması

19

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile uzaktan algılama arasındaki temel fark nedir?

▼

A

CBS, veri toplarken uzaktan algılama veri analizine odaklanır.

B

Uzaktan algılama, veri toplarken CBS veri depolama işlemlerini içerir.

C

CBS, haritalama yaparken uzaktan algılama yalnızca görüntüleme sunar.

D

Uzaktan algılama, CBS tarafından sağlanan verilerin analizini yapar.

20

Hangi CBS uygulaması, çevresel etki değerlendirmesi için kritik öneme sahiptir?

▼

A

Veri toplama

B

Modelleme ve simülasyon

C

Veri analizi

D

Haritalama ve görselleştirme

21

Radar (SAR) gibi aktif uzaktan algılama sistemlerinin en temel avantajı nedir?

▼

A

Atmosferik bulutluluktan etkilenmeden görüntü alabilmesi

B

Sadece görünür ışık spektrumunda veri toplaması

C

Güneş ışığına bağımlı olması

D

Piksel boyutunun çok büyük olması

22

Kentleşme literatüründe 'soylulaştırma' (gentrification) kavramı en iyi nasıl tanımlanır?

▼

A

Şehrin çevresindeki gecekondu bölgelerinin büyümesi

B

Eski kent merkezlerinin yenilenerek yüksek gelir grubuna hitap etmesi

C

Sanayi bölgelerinin tarım alanlarına kayması

D

Nüfusun kırsal alana geri göç etmesi

23

Kentleşme teorilerinde, şehirlerin merkezden dışa doğru dairesel bölgeler halinde genişlediğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Çok merkezli kent modeli

B

Sektör modeli

C

Eşmerkezli kuşaklar modeli

D

Merkez-çevre modeli

24

Bir yerleşmenin 'megakent' olarak sınıflandırılabilmesi için Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen temel nüfus eşiği nedir?

▼

A

5 milyon

B

10 milyon

C

15 milyon

D

20 milyon

25

Hangi su kalitesi parametresi, bir su kütlesindeki organik maddelerin ayrışması için mikroorganizmaların ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını ifade eder?

▼

A

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ)

B

Çözünmüş Oksijen (ÇO)

C

Bulanıklık indeksi

D

İletkenlik değeri

26

CBS'de 'katmanlı veri' terimi neyi ifade eder?

▼

A

Aynı türden verilerin farklı formlarda sunulması

B

Farklı veri türlerinin tek bir harita üzerinde birleştirilmesi

C

Bir veri setinin zaman içinde değişiklik göstermesi

D

Verilerin sürekli güncellenmesi

27

Toprak oluşumunu (pedogenez) etkileyen en önemli beş faktör arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

▼

A

Ana kaya

B

İklim

C

Canlılar

D

Manyetik alan

28

Hangi doğal afet, iklim değişikliğiyle en çok ilişkilendirilen olaylardan biridir?

▼

A

Depremler

B

Tsunamiler

C

Sel olayları

D

Volkanik patlamalar

29

Beseri coğrafyada 'mekansal etkileşim' modellerine göre iki yerleşim yeri arasındaki göç veya ticaret hacmi, aşağıdakilerden hangisiyle doğru orantılıdır?

▼

A

Aradaki uzaklığın karesiyle

B

Nüfus büyüklükleri çarpımıyla

C

Yüz ölçümü farkıyla

D

İklim benzerliğiyle

30

Dünya üzerindeki toplam su varlığının yaklaşık %97,5'i tuzlu su iken, tatlı su kaynaklarının en büyük kısmını hangisi oluşturur?

▼

A

Buzullar ve buz örtüleri

B

Yer altı suları

C

Nehirler ve göller

D

Atmosferik nem

31

Sürdürülebilir şehir planlaması için en önemli kriter hangisidir?

▼

A

Ekonomik büyümenin hızlandırılması

B

Doğal kaynakların korunması

C

Şehirlerin büyüme oranlarının artırılması

D

Sanayi bölgelerinin genişletilmesi

32

Şehirlerin çeperlerinde oluşan ve kendi başına bir merkez haline gelen, perakende ve ofis alanlarının yoğunlaştığı bölgelere ne ad verilir?

▼

A

Gecekondu bölgeleri

B

Edge Cities (Kenar Şehirler)

C

Soylulaştırma alanları

D

Merkezi İş Alanı (CBD)

33

Akviferlerin aşırı kullanımı sonucu yer altı su seviyesinin düşmesiyle meydana gelen ve yüzeyin çökmesine neden olan olguya ne ad verilir?

▼

A

Erozyon

B

Subsidence (Zemin çökmesi)

C

Tuzlanma (Salinizasyon)

D

İntrüzyon

34

İklim modellemesinde kullanılan 'GEM' terimi ne anlama gelir?

▼

A

Genel Eşitlik Modeli

B

Geçmiş Eşitlik Modeli

C

Geçiş Enerjisi Modeli

D

Genel Enerji Modellemesi

35

Kültürel peyzaj analizi yapan bir coğrafyacı, aşağıdakilerden hangisine odaklanmaz?

▼

A

İnsan yapımı mimari eserler

B

Arazi kullanım biçimleri

C

Dini ve etnik dağılış

D

Kayaçların mineral yapısı

36

İklim değişikliği ile mücadelede en etkili yöntemler arasında hangisi bulunur?

▼

A

Fosil yakıt kullanımı

B

Yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş

C

Tarım alanlarının genişletilmesi

D

Sanayi üretiminin artırılması

37

Bir nehir havzasında suyun paylaşımı konusunda ülkeler arasında yaşanan gerilimler hangi kavramla tanımlanır?

▼

A

Hidropolitika

B

Su jeopolitiği

C

Havza yönetimi

D

Sürdürülebilir kalkınma

38

Dünya üzerindeki biyomların dağılışında temel belirleyici olan iklimsel faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

▼

A

Sıcaklık ve yağış

B

Toprak verimliliği ve yükselti

C

Nüfus yoğunluğu ve sanayi

D

Jeolojik yapı ve rüzgar

39

Dünya'nın şeklinden kaynaklanan hataları düzeltmek ve yeryüzü koordinatlarını bir düzleme aktarmak için kullanılan matematiksel işleme ne denir?

▼

A

Projeksiyon

B

Vektörizasyon

C

Rasterizasyon

D

Kümeler analizi

40

Atmosferik su buharının yoğunlaşarak yeryüzüne düşmeden önce yeryüzü şekilleri tarafından tutulmasıyla oluşan su kaynağına ne denir?

▼

A

Artezyen kaynağı

B

Yamaç (orografik) yağışları

C

Okült (gizli) yağış

D

Freatik su

Üniversite Coğrafya Bilgi Yarışması Soruları ve Cevapları

Bu Soruları Yarışma Olarak Oyna!