1. CBS'de vektörel veri modelinde, bir alanı temsil eden kapalı poligonun topolojik olarak komşu alanlarla çakışmasını engellemek için kullanılan kavram hangisidir?
A)Vectorization
B)Georeferencing
C)Raster Resampling
D)Planar Topology
2. Uzaktan algılamada, sensörün aynı noktayı tekrar görüntüleme süresine ne ad verilir?
A)Spektral Çözünürlük
B)Mekansal Çözünürlük
C)Temporal Çözünürlük
D)Radyometrik Çözünürlük
3. Bir raster veri setinde her bir pikselin temsil ettiği gerçek dünya alanının boyutuna ne denir?
A)Spektral bant sayısı
B)Veri sıkıştırma oranı
C)Mekansal çözünürlük
D)Piksel derinliği
4. Aşağıdaki projeksiyon sistemlerinden hangisi, harita üzerindeki açıları koruyarak yerel şekilleri bozmadığı için navigasyon ve havacılıkta tercih edilir?
A)Mercator Projeksiyonu
B)Albers Eş Alanlı Projeksiyonu
C)Lambert Konik Projeksiyonu
D)Mollweide Projeksiyonu
5. Uzaktan algılamada kullanılan 'NDVI' (Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi) hesaplanırken hangi iki spektral bant kullanılır?
A)Ultraviyole ve Kırmızı
B)Termal Kızılötesi ve Kısa Dalga Kızılötesi
C)Kırmızı ve Yakın Kızılötesi (NIR)
D)Mavi ve Yeşil
6. CBS analizlerinde, belirli bir noktanın etrafındaki belirli bir mesafeyi kapsayan bölgeyi oluşturma işlemine ne ad verilir?
A)Buffer (Tampon Bölge)
B)Overlay (Çakıştırma)
C)Reclassify (Yeniden Sınıflandırma)
D)Interpolation (Enterpolasyon)
7. Radar (SAR) gibi aktif uzaktan algılama sistemlerinin en temel avantajı nedir?
A)Güneş ışığına bağımlı olması
B)Atmosferik bulutluluktan etkilenmeden görüntü alabilmesi
C)Piksel boyutunun çok büyük olması
D)Sadece görünür ışık spektrumunda veri toplaması
8. CBS'de sayısal yükselti modeli (DEM) üzerinden eğim (slope) hesaplanırken temel alınan matematiksel yapı nedir?
A)Pikselin spektral değeri
B)Komşu hücreler arasındaki yükseklik değişimi
C)Güneş açısı
D)Korelasyon analizi
9. Aşağıdakilerden hangisi bir 'LIDAR' sisteminin temel çalışma prensibidir?
A)Termal radyasyonu haritalamak
B)Pasif yansıtılan güneş ışığını ölçmek
C)Lazer darbelerinin hedefe gidip gelme süresini ölçmek
D)Yerçekimi ivmesini hesaplamak
10. Dünya'nın şeklinden kaynaklanan hataları düzeltmek ve yeryüzü koordinatlarını bir düzleme aktarmak için kullanılan matematiksel işleme ne denir?
A)Kümeler analizi
B)Projeksiyon
C)Rasterizasyon
D)Vektörizasyon
11. CBS'de farklı katmanların (örneğin toprak tipi, eğim, arazi kullanımı) birleştirilerek uygunluk analizi yapılmasına ne ad verilir?
A)Network Analizi
B)Dinamik modelleme
C)Geostatistiksel analiz
D)Çok Kriterli Karar Analizi (MCDA)
12. Uzaktan algılamada bir sensörün ayırt edebileceği en küçük radyometrik değişim miktarı ile ilgili çözünürlük hangisidir?
A)Mekansal Çözünürlük
B)Temporal Çözünürlük
C)Spektral Çözünürlük
D)Radyometrik Çözünürlük
13. Bir yerleşmenin 'megakent' olarak sınıflandırılabilmesi için Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen temel nüfus eşiği nedir?
A)20 milyon
B)10 milyon
C)5 milyon
D)15 milyon
14. Walter Christaller'in Merkez Yerler Kuramı'na göre, bir yerleşmenin sunduğu hizmetlerin kapsadığı en geniş alan hangisidir?
A)Hiyerarşik kademe
B)Etki alanı (menzil)
C)Eşik nüfus
D)Kentleşme oranı
15. Gelişmekte olan ülkelerde şehirlerin plansız büyümesi ve kırdan kente göçün yarattığı 'sahte kentleşme' (pseudo-urbanization) kavramını ilk tanımlayan coğrafyacı kimdir?
A)Ernest Burgess
B)Louis Wirth
C)T.G. McGee
D)Patrick Geddes
16. Burgess'in 'Eş Merkezli Kuşaklar Modeli'ne göre, şehir merkezinin hemen dışındaki 'geçiş bölgesi' (zone of transition) hangi karakteristiğe sahiptir?
A)Lüks konutlar ve parklar
B)Üst gelir grubu banliyöleri
C)Yüksek katlı ofis binaları
D)Sanayi ve bozulmuş konut alanları
17. Küresel şehirler (Global Cities) kavramını ortaya atan ve bu şehirleri dünya ekonomisinin 'komuta merkezleri' olarak tanımlayan sosyal bilimci kimdir?
A)Henri Lefebvre
B)Manuel Castells
C)David Harvey
D)Saskia Sassen
18. Aşağıdaki megakentlerden hangisi, 20. yüzyılın ortalarında 'metropoliten alan' sınırlarının aşılmasıyla oluşan 'megalopolis' tipine en iyi örnektir?
A)Mumbai
B)Lagos
C)BosWash (Boston-Washington hattı)
D)Kahire
19. Şehirlerin çeperlerinde oluşan ve kendi başına bir merkez haline gelen, perakende ve ofis alanlarının yoğunlaştığı bölgelere ne ad verilir?
A)Soylulaştırma alanları
B)Edge Cities (Kenar Şehirler)
C)Gecekondu bölgeleri
D)Merkezi İş Alanı (CBD)
20. Şehir merkezindeki eski ve köhne konut alanlarının, üst gelir grubu tarafından satın alınıp restore edilmesiyle oluşan sosyo-mekansal dönüşüm süreci nedir?
A)Soylulaştırma (Gentrification)
B)Suburbanizasyon
C)Desantralizasyon
D)Kentsel yayılma (Urban sprawl)
21. Latin Amerika şehir modellerinde, şehrin merkezinden dışarıya doğru uzanan ve genellikle üst gelir grubunun yaşadığı ana artere ne ad verilir?
A)Kuşak bölgesi
B)Spine (Omurga)
C)Disamenity zone
D)Periferi
22. Kentsel yayılmayı (urban sprawl) durdurmak ve şehir çevresindeki doğal alanları korumak amacıyla uygulanan planlama stratejisi hangisidir?
A)Yeşil Kuşak (Green Belt)
B)Dikey mimari teşviki
C)Merkezileşme stratejisi
D)Akıllı şehir uygulamaları
23. Hoyt'un 'Sektör Modeli'ne göre, şehrin büyümesi temel olarak hangi faktör tarafından şekillendirilir?
A)Kamu binalarının konumu
B)Etnik grupların yerleşimi
C)Nüfusun eğitim düzeyi
D)Ulaşım hatları ve arazi kullanımı
24. Günümüz megakentlerinde karşılaşılan 'Kentsel Isı Adası' etkisinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A)Şehirlerin deniz seviyesinde olması
B)Yüzey malzemelerinin ısıyı emme kapasitesi
C)Bitki örtüsünün artması
D)Rüzgar hızının artması
25. Dünya üzerindeki toplam su varlığının yaklaşık %97,5'i tuzlu su iken, tatlı su kaynaklarının en büyük kısmını hangisi oluşturur?
A)Nehirler ve göller
B)Buzullar ve buz örtüleri
C)Yer altı suları
D)Atmosferik nem
26. Akviferlerin aşırı kullanımı sonucu yer altı su seviyesinin düşmesiyle meydana gelen ve yüzeyin çökmesine neden olan olguya ne ad verilir?
A)Subsidence (Zemin çökmesi)
B)Erozyon
C)İntrüzyon
D)Tuzlanma (Salinizasyon)
27. Bir bölgedeki su stresini ölçmek için kullanılan 'Falkenmark Göstergesi' temel olarak neyi baz alır?
A)Sanayi sektörünün su tüketim oranını
B)Yıllık yağış miktarını
C)Barajlardaki doluluk oranını
D)Kişi başına düşen yıllık yenilenebilir su miktarını
28. Sanal su (virtual water) kavramı bağlamında, bir ürünün üretim sürecinde kullanılan toplam su miktarına ne denir?
A)Gri su kapasitesi
B)Su ayak izi
C)Mavi su tüketimi
D)Hidrolojik döngü payı
29. Kıyı bölgelerindeki aşırı yer altı suyu çekiminin, deniz suyunun tatlı su akiferlerine sızmasına neden olması sürecine ne denir?
A)Termohalin dolaşım
B)Ötrofikasyon
C)Sedimantasyon
D)Deniz suyu intrüzyonu
30. Aşağıdaki göllerden hangisi, yanlış sulama politikaları ve nehir sularının aşırı kullanımı sonucu neredeyse tamamen kurumuş olan 'hidrolojik felaket' örneğidir?
A)Victoria Gölü
B)Aral Gölü
C)Titicaca Gölü
D)Baykal Gölü
31. Su kirliliği türleri arasında yer alan 'Gri Su' tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
A)Endüstriyel atık sular
B)Banyo, lavabo ve çamaşır makinesinden gelen az kirli evsel atık sular
C)Tarım kaynaklı kirlenmiş sular
D)Yağmur suyu hasadı ile toplanan sular
32. Hidrolojik döngüde, bitkilerin terleme yoluyla atmosfere su vermesi ve topraktan buharlaşmanın toplamına ne ad verilir?
A)İnfiltrasyon
B)Perkolasyon
C)Yüzey akışı
D)Evapotranspirasyon
33. Bir nehir havzasında suyun paylaşımı konusunda ülkeler arasında yaşanan gerilimler hangi kavramla tanımlanır?
A)Sürdürülebilir kalkınma
B)Su jeopolitiği
C)Havza yönetimi
D)Hidropolitika
34. Atmosferik su buharının yoğunlaşarak yeryüzüne düşmeden önce yeryüzü şekilleri tarafından tutulmasıyla oluşan su kaynağına ne denir?
A)Yamaç (orografik) yağışları
B)Artezyen kaynağı
C)Freatik su
D)Okült (gizli) yağış
35. Hangi su kalitesi parametresi, bir su kütlesindeki organik maddelerin ayrışması için mikroorganizmaların ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını ifade eder?
A)Çözünmüş Oksijen (ÇO)
B)Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ)
C)Bulanıklık indeksi
D)İletkenlik değeri
36. Küresel su krizine çözüm olarak önerilen 'Mavi Ekonomi' yaklaşımının temel amacı nedir?
A)Sadece deniz kaynaklarının ekonomik verimliliğini artırmak
B)Buzul sularının taşınmasıyla yeni ticaret yolları açmak
C)Yer altı sularının özelleştirilmesini teşvik etmek
D)Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ile ekonomik büyümeyi dengelemek
37. Aşağıdaki kayaç türlerinden hangisi, yüksek basınç ve sıcaklık altında kristalleşerek fiziksel ve kimyasal değişime uğramış 'başkalaşım' (metamorfik) kayaçlara örnektir?
A)Gnays
B)Obsidyen
C)Kumtaşı
D)Bazalt
38. Coğrafi Bilgi Sistemleri'nde (CBS) gerçek dünya verilerinin katmanlar halinde analiz edildiği, noktalar, çizgiler ve alanlardan oluşan veri modeli aşağıdakilerden hangisidir?
A)Vektör veri modeli
B)Metadata modeli
C)İstatistiksel model
D)Raster veri modeli
39. Küresel iklim değişikliği bağlamında, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun artmasıyla okyanus sularının asitlik oranının yükselmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
A)Biyokütle artışı
B)Okyanus asitlenmesi
C)Ötrofikasyon
D)Termohalin sirkülasyon
40. Kültürel coğrafyada, bir kültürün merkezinden çevresine doğru yayılması sürecine ne ad verilir?