1. Nietzsche'nin 'Üstinsan' (Übermensch) kavramı nedir?
A)Biyolojik bir tür
B)Tanrısal bir varlık
C)Kendi değerlerini yaratan, yaşamı evetleyen kişi
D)Siyasal bir lider
2. Derrida'nın 'logosentrizm' eleştirisi neyi hedefler?
A)Batı felsefesinin 'söz'ü ve 'varlık'ı merkeze koyan yapısını yıkmak
B)Konuşmak
C)Mantığı korumak
D)Dilbilgisi
3. Spinoza'nın 'Panteizm' (tüm tanrıcılık) anlayışında 'Deus sive Natura' ne demektir?
A)Tanrı sadece insandadır
B)Doğa tanrının bir oyuncağıdır
C)Tanrı veya Doğa
D)Tanrı doğadan ayrıdır
4. Xenophanes'in tanrılar hakkındaki eleştirisi hangi argümana dayanır?
A)İnsanların tanrıları kendi suretlerinde tasarladığına
B)Tanrıların olmadığına
C)Tanrıların sadece doğa güçleri olduğuna
D)Tanrıların sadece yönetici sınıfı koruduğuna
5. Sartre'ın 'Varlık ve Hiçlik' eserinde vurguladığı 'varoluş özden önce gelir' ilkesi, hangi felsefi akımın temelidir?
A)Fenomenoloji
B)Varoluşçuluk
C)Pozitivizm
D)Yapısalcılık
6. Epikürcülükte 'atomların sapması' (clinamen) fikri neyi sağlar?
A)Tanrı'nın varlığını kanıtlamayı
B)Dünyanın sonunu getirmeyi
C)Determinizmi kırmayı ve özgür iradeye alan açmayı
D)Fiziğin yasalarını açıklamayı
7. Kant'ın 'Ödev Ahlakı'nda, ahlaki yasanın kaynağı nedir?
A)İnsan aklı ve özerklik (otonomi)
B)Toplumsal sözleşme ve devlet
C)Dini buyruklar ve teoloji
D)Deneyim ve gözlem
8. Hume'un 'benlik' (self) anlayışı nasıldır?
A)Sürekli değişen algılar demetidir
B)Sadece bedenden ibarettir
C)Tanrı'nın bir yansımasıdır
D)Değişmez bir tözdür
9. Locke'un 'siyaset felsefesi'nde temel haklar nelerdir?
A)Eğitim, sağlık ve din
B)Yaşam, özgürlük ve mülkiyet
C)Güç, otorite ve itaat
D)Savaş, barış ve ticaret
10. Derrida tarafından popülerleştirilen, metinlerin sabit bir anlamı olmadığını savunan yöntem hangisidir?
A)Diyalektik
B)Yapısöküm (Deconstruction)
C)Hermeneutik
D)Analitik yöntem
11. Russell'ın 'Paradoksu' (kümenin kendisini içermesi) neyi göstermiştir?
A)Matematiğin gereksizliğini
B)Dilin hatasız olduğunu
C)Saf küme kuramındaki çelişkileri
D)Mantığın mükemmelliğini
12. Kant'a göre 'a priori' bilgi ne demektir?
A)Yanlışlanabilir bilgi
B)Deneyimle kazanılan sonradan bilgi
C)Sadece sezgisel bilgi
D)Deneyimden bağımsız, önsel bilgi
13. Kant'ın 'Kategorik İmperatif' formülasyonlarından biri olan 'Evrensel Yasa Formülü' neyi vurgular?
A)Eylemin sonuçlarının toplumsal faydayı maksimize etmesini
B)Eylemin temelindeki maksimin evrensel bir yasa olmasını istemeyi
C)İnsanın kendi mutluluğunu en yüksek amaç edinmesini
D)Eylemin sadece otorite tarafından onaylanmasını
14. Sartre'ın 'Varoluş özden önce gelir' ilkesi neyi savunur?
A)Kaderin belirleyici olduğunu
B)Özün varlıktan önce geldiğini
C)İnsanın doğuştan bir amacı olduğunu
D)İnsanın önce var olduğunu, sonra kendi özünü eylemleriyle yarattığını
15. Frege'in 'mantıksalcılık' (logicism) projesi nedir?
A)Mantığı yok etmek
B)Psikolojiyi öne çıkarmak
C)Dili mantıksızlaştırmak
D)Matematiğin mantığa indirgenebileceğini kanıtlamak
16. Aristoteles'in 'potansiyellik ve aktüellik' (dynamis-energeia) ayrımı neyi açıklar?
A)Ahlaki erdemi
B)Zihnin yapısını
C)Değişimi ve oluşu
D)Devlet yönetimini
17. Sartre'a göre insan neden 'özgürlüğe mahkumdur'?
A)Hapiste olduğu için
B)Dünyaya fırlatıldığı ve seçimlerinden sorumlu olduğu için
C)Tanrı öyle istediği için
D)Seçim yapamadığı için
18. Hume'un 'nedensellik' ilkesini eleştirirken öne sürdüğü, olayların birbirini takip etmesi sonucu oluşan zihinsel beklenti nedir?
A)A priori zorunluluk
B)Alışkanlık (custom/habit)
C)İdea birliği
D)Mantıksal çıkarım
19. Leibniz'e göre 'mümkün dünyaların en iyisi' kavramı neyi savunur?
A)Evrenin rastgele oluştuğunu
B)Dünyanın sürekli kötüye gittiğini
C)Tanrı'nın en mükemmel evreni yarattığını
D)İnsanın dünyayı iyileştiremeyeceğini
20. Epistemolojide aşağıdakilerden hangisi, bilginin doğrudan deneyimle elde edilemeyeceğini, akıl yürütmenin temel olduğunu savunur?
A)Empirizm
B)Rasyonalizm
C)Pozitivizm
D)Fenomenoloji
21. Kant'ın 'Saf Aklın Eleştirisi' eserindeki temel soru nedir?
A)Tanrı var mıdır?
B)Metafizik bilim olabilir mi?
C)Ahlakın temeli nedir?
D)Nasıl mutlu oluruz?
22. Modern epistemolojide 'temelcilik' (foundationalism) nedir?
A)Tüm bilgilerin sarsılmaz temellere dayandırılması gerektiği
B)Sadece bilimsel verilerin geçerli olması
C)Bilginin sadece gözlemle oluştuğu
D)Bilginin temeli olmadığını savunan görüş
23. Felsefe tarihinde 'doksografik' yöntem neyi ifade eder?
A)Filozofların hayat öykülerini yazmayı
B)Önceki filozofların görüşlerinin derlenip sunulmasını
C)Sadece mantık kurallarını incelemeyi
D)Siyaset felsefesine odaklanmayı
24. Descartes'ın 'şüphe yöntemi' hangi amaca yöneliktir?
A)Ahlaki doğruları bulmak
B)Bilginin sağlam temellerini bulmak
C)Toplumsal düzeni eleştirmek
D)Tüm inançları reddetmek
25. Foucault'nun 'hapishane' analizindeki temel tez nedir?
A)Suçun bitmesi
B)Hukuk
C)Hapishanenin insanı disipline eden ve gözetleyen bir kurum olması
D)Adalet sistemi
26. Analitik felsefenin temel yönelimi nedir?
A)Sezgisel bilgi üretmek
B)Dili analiz ederek felsefi problemleri çözmek
C)Varoluşu sorgulamak
D)Sadece siyaset yapmak
27. Modern felsefede 'epistemolojik dönüş' neyi ifade eder?
A)Antik Yunan'a dönüşü
B)Fizik biliminin terk edilmesini
C)Ontoloji yerine bilginin imkanının merkeze alınmasını
D)Sadece ahlaka odaklanılmasını
28. Metaetikte 'emotivizm' (duyguculuk) neyi savunur?
A)Ahlakın mantıksal olduğunu
B)Ahlaki yargıların sadece duyguların ifadesi olduğunu
C)Ahlakın bilimsel olduğunu
D)Ahlakın tanrısal olduğunu
29. Frege'in 'anlam ve gönderim' (Sinn und Bedeutung) ayrımı neyi açıklar?
A)Doğru ve yanlışı
B)Kelimenin zihinsel içeriği ile işaret ettiği nesne farkını
C)Sadece mantığı
D)Dilin duygusal gücünü
30. Aristoteles'in 'Poetika' eserinde tragedyanın izleyicide uyandırdığı acıma ve korku duygularıyla sağlanan 'ruhsal arınma'ya ne ad verilir?
A)Mimesis
B)Katarsis
C)Enteleheya
D)Peripeteia
31. Felsefe tarihinde 'hermeneutik' bir yaklaşım benimsemek ne anlama gelir?
A)Sadece mantıksal önermeleri incelemek
B)Metinleri yorumlarken yazarın niyetini ve tarihsel koşulları anlamaya çalışmak
C)Metinleri tarihsel bağlamından koparmak
D)Sadece bilimsel verileri temel almak
32. Frankfurt Okulu'nun psikolojiye yaklaşımı (Freud-Marks sentezi) neyi inceler?
A)Rüyalar
B)Çocuk gelişimi
C)Akıl hastalıkları
D)Bireyin otoriteye boyun eğmesinin psikanalitik kökenleri
33. Descartes'ın 'doğuştan fikirler' (ideae innatae) teorisi neyi savunur?
A)Bazı temel kavramların zihne doğuştan yerleştirildiğini
B)Bilginin sadece öğrenildiğini
C)Zihnin boş bir levha olduğunu
D)Tüm bilgilerin deneyimle kazanıldığını
34. Platon'un 'Mağara Alegorisi'nde, mağaranın dışındaki nesnelerin gölgelerini değil de bizzat kendilerini görme durumu hangi kavramla ifade edilir?
A)Doxa
B)Noesis
C)Eikasia
D)Pistis
35. Aristoteles'in 'Birinci Hareket Ettirici' (hareket etmeyen hareket ettirici) kavramı nedir?
A)Evreni sürekli iten bir güç
B)İnsanın iradesi
C)Doğadaki çekim kuvveti
D)Saf form (aktüel akıl) olarak tanrısal ilke
36. Frege'in 'anti-psikolojizm' tavrı neden önemlidir?
A)Mantıksal doğruların zihinsel süreçlerden bağımsız olduğunu savunduğu için
B)Sadece matematikçi olduğu için
C)Dili gereksiz gördüğü için
D)Psikolojiyi sevmediği için
37. Camus'nün Sisyphos efsanesini kullanma sebebi nedir?
A)Anlamsızlığa karşı isyanı ve yaşamı kabul etmeyi simgelemesi
B)Çalışmanın kutsallığını
C)Tanrı'ya itaati
D)Cezanın kaçınılmazlığını
38. Thales'in 'arkhe' olarak suyu belirlemesi, felsefe tarihinde hangi yöntemsel değişimi temsil eder?
A)Matematiksel kesinliğin imkansızlığı
B)Mitolojik açıklamadan rasyonel açıklamaya geçiş
C)Teolojik dogmaların pekiştirilmesi
D)Deneysel gözlemin reddedilmesi
39. Nominalizm ve Realizm tartışması ortaçağda hangi konu üzerine yoğunlaşır?
A)Savaş ahlakı
B)Dünyanın şekli
C)Kralın yetkileri
D)Tümel kavramların gerçekliği
40. Postmodernizmin 'büyük anlatılara' (meta-narratives) karşı tutumu nedir?
A)Yeni büyük anlatılar kurmak
B)Bunlara şüpheyle yaklaşmak ve onları reddetmek
C)Hepsini kabul etmek
D)Sadece bilimle ilgilenmek
Cevap Anahtarı
1-C
2-A
3-C
4-A
5-B
6-C
7-A
8-A
9-B
10-B
11-C
12-D
13-B
14-D
15-D
16-C
17-B
18-B
19-C
20-B
21-B
22-A
23-B
24-B
25-C
26-B
27-C
28-B
29-B
30-B
31-B
32-D
33-A
34-B
35-D
36-A
37-A
38-B
39-D
40-B