1. Orhun Yazıtları'nda kullanılan 'Runik' karakterli alfabenin bilim dünyasındaki teknik adı nedir?
A)Göktürk Alfabesi
B)Uygur Alfabesi
C)Sogd Alfabesi
D)Brahmi Alfabesi
2. Karahanlılar döneminde yazılan ve Türkçenin ilk sözlüğü olma özelliğini taşıyan eser hangisidir?
A)Kutadgu Bilig
B)Divânu Lugâti't-Türk
C)Divân-ı Hikmet
D)Atabetü'l-Hakayık
3. Eski Anadolu Türkçesi döneminin başlangıcı genel olarak hangi yüzyıl kabul edilir?
A)17. yüzyıl
B)11. yüzyıl
C)15. yüzyıl
D)13. yüzyıl
4. Aşağıdaki eserlerden hangisi 'Çağatay Türkçesi'nin en önemli temsilcisi kabul edilen Ali Şir Nevai'ye aittir?
A)Yadigar
B)İbadetname
C)Şecere-i Türk
D)Muhakemetü'l-Lugateyn
5. Osmanlı Türkçesi döneminde devletin resmi yazışmalarında kullanılan süslü ve ağdalı dile ne ad verilir?
A)Mahalli üslup
B)Münşeat
C)Türki-i Basit
D)İnşa
6. 19. yüzyılda 'dilde sadeleşme' fikrini ilk kez sistematik olarak savunan ve 'Lisan' adlı makaleyi yazan isim kimdir?
A)Ziya Gökalp
B)Şinasi
C)Namık Kemal
D)Ömer Seyfettin
7. Türk Dil Kurumu hangi yıl, hangi isimle kurulmuştur?
A)1934 - Türk Dilini Geliştirme Kurumu
B)1930 - Türk Dili Araştırma Derneği
C)1928 - Türk Dilini İslah Heyeti
D)1932 - Türk Dili Tetkik Cemiyeti
8. Yeni Lisan hareketinin temel ilkesi olan 'yazı dili ile konuşma dili arasındaki farkı kaldırma' fikri hangi dergide savunulmuştur?
A)Tercüman-ı Ahval
B)Genç Kalemler
C)İkdam
D)Servet-i Fünun
9. Türkçede 'göz' kelimesinin kökeni ve tarihsel süreçteki ses değişimi hangi dil bilgisi dalının inceleme alanına girer?
A)Sentaks
B)Morfoloji
C)Semantik
D)Etimoloji
10. Türkçenin 'Altay Dilleri' teorisine göre hangi dil grubuyla akraba olduğu savunulur?
A)Sami dilleri
B)Moğolca, Mançu-Tunguzca, Korece, Japonca
C)Ural dilleri
D)Hint-Avrupa dilleri
11. Hangisi Türkçenin tarihsel dönemlerinden biri değildir?
A)Eski Türkçe
B)Kuzey Türkçesi
C)Batı Türkçesi
D)Orta Türkçe
12. 1928 Harf İnkılabı ile kabul edilen Latin alfabesi, Türkçenin hangi ses özelliklerini karşılamada daha başarılı bulunmuştur?
A)Arapça kökenli kelimelerin yazımı
B)Ünlü uyumu ve ses zenginliği
C)Osmanlıca imla kuralları
D)Farsça tamlamaların kullanımı
13. Türkçedeki 'kitap-çı-lık' örneğinde olduğu gibi, bir köke eklenen ve sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren en küçük anlamlı birime ne ad verilir?
A)Grafem
B)Allomorf
C)Morfem
D)Fonem
14. Üretimsel Dilbilgisi kuramına göre, bir cümlenin derin yapısını yüzey yapısına dönüştüren kurallar dizisine ne denir?
A)Morfolojik süreç
B)Semantik bağıntı
C)Dönüşümsel kurallar
D)Fonolojik süreç
15. Aşağıdakilerden hangisi, bir sesin boğumlanma noktası (artikülasyon yeri) ile ilgili bir fonetik terimdir?
A)Vurgu
B)Damağımsı (palatal)
C)Tonlama
D)Ünlü uyumu
16. Sözdizimsel (sentaktik) analizde, bir öbeğin merkezini oluşturan ve tüm öbeğin niteliğini belirleyen öğeye ne ad verilir?
A)Belirleyici
B)Çekirdek (head)
C)Tamlanan
D)Tamlayan
17. Aynı morfemin farklı sesletim biçimlerine (örneğin Türkçede bulunma durum ekinin -da/-de/-ta/-te olması) ne ad verilir?
A)Fonem
B)Morfem
C)Allomorf
D)Kök
18. Ünlülerin oluşumu sırasında dilin dikey hareketine göre sınıflandırılması, aşağıdaki fonetik parametrelerden hangisiyle ilgilidir?
A)Hava akışı
B)Ses teli titreşimi
C)Dudak konumu
D)Dil yüksekliği (kapalı/açık)
19. Noam Chomsky'nin 'Evrensel Dilbilgisi' kuramına göre, çocukların dili edinmesini sağlayan doğuştan gelen yapıya ne denir?
A)Dil edinim düzeneği
B)Bilişsel şema
C)Sentaktik ağaç
D)Yüzey yapısı
20. Bir dilde anlam ayırt edici en küçük ses birimine ne ad verilir?
A)Hece
B)Fonem
C)Allofon
D)Sözcük
21. Türkçe gibi eklemeli (aglütinatif) dillerde, morfolojik yapı genellikle nasıl işler?
A)Sözcükler izole haldedir
B)Köklerde içsel değişimler olur
C)Sözcük köküne ekler art arda eklenir
D)Sadece önek kullanımı yaygındır
22. Cümle içindeki öğelerin diziliş kurallarını ve bu öğelerin birbirleriyle olan hiyerarşik ilişkilerini inceleyen dilbilim dalı hangisidir?
A)Pragmatik
B)Morfoloji
C)Semantik
D)Sentaks
23. Akustik fonetikte, sesin fiziksel özelliklerini (frekans, genlik vb.) incelemek için kullanılan temel birim nedir?
A)Formant
B)Fonem
C)Spektrogram
D)Morfem
24. Bir dildeki sözcüklerin yapısal özelliklerini, sınıflandırmasını ve oluşum süreçlerini inceleyen dilbilim dalı hangisidir?
A)Sentaks
B)Morfoloji
C)Semantik
D)Fonetik
25. Türkçenin yazılı belgelerle takip edilebilen en eski dönemi olan ve 'Göktürkçe' olarak da adlandırılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A)Orta Türkçe
B)İlk Türkçe
C)Eski Türkçe
D)Kuzey-Doğu Türkçesi
26. Türk lehçeleri sınıflandırmasında, 'z' ve 'ş' seslerinin korunduğu (Zetacılık/Şetacılık) lehçe grubu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Karluk Grubu
B)Oğuz Grubu
C)Kıpçak Grubu
D)Bulgar (Oğur) Grubu
27. Kutadgu Bilig, Atabetü'l-Hakayık ve Divanü Lugati't-Türk gibi eserlerin yazıldığı, Karahanlı Türkçesi olarak da bilinen dönem hangisidir?
A)Çağatay Türkçesi
B)Eski Anadolu Türkçesi
C)Hakanlı Türkçesi
D)Oğuz Türkçesi
28. Aşağıdaki Türk lehçelerinden hangisi 'Sibirya Türkçesi' (Kuzey Grubu) içerisinde yer almaktadır?
A)Azerbaycan Türkçesi
B)Yakut (Saha) Türkçesi
C)Özbek Türkçesi
D)Tatar Türkçesi
29. Türkçenin tarihsel gelişiminde 'y' sesinin 'c' sesine dönüştüğü (yol > col) değişim süreci, hangi lehçe grubunun tipik bir özelliğidir?
A)Oğuz Grubu
B)Karluk Grubu
C)Kıpçak Grubu
D)Sibirya Grubu
30. Aşağıdaki eserlerden hangisi Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait bir dil özelliği göstermez?
A)Risaletü'n-Nushiyye
B)Garibname
C)Dede Korkut Hikâyeleri
D)Muhabbetname
31. Türkçenin tarihsel gelişiminde 'Eski Türkçe' dönemini sona erdiren ve yerini 'Orta Türkçe' dönemine bırakan temel siyasi/kültürel kırılma nedir?
A)Göktürk İmparatorluğu'nun yıkılması
B)İstanbul'un fethi
C)İslamiyet'in kabulü ve Uygur alfabesinden Arap alfabesine geçiş
D)Moğol istilasının etkisi
32. Çuvaşça, günümüzde konuşulan Türk lehçeleri arasında hangi özel konuma sahiptir?
A)Oğuz grubunun tek temsilcisidir
B)Kıpçak grubuna en yakın lehçedir
C)Oğur (Bulgar) grubunun yaşayan tek temsilcisidir
D)En çok konuşulan lehçedir
33. Aşağıdakilerden hangisi 'Batı Türkçesi'nin dönemlerinden biri değildir?
A)Eski Anadolu Türkçesi
B)Osmanlı Türkçesi
C)Türkiye Türkçesi
D)Çağatay Türkçesi
34. Türkçenin tarihsel süreçte kelime başında 'b-' sesini korumasına karşın, hangi lehçe grubunda bu ses 'm-' (ben > men) şekline dönüşmüştür?
A)Kıpçak ve Karluk Grubu
B)Bulgar Grubu
C)Sibirya Grubu
D)Oğuz Grubu
35. Ali Şir Nevai'nin 'Muhakemetü'l-Lugateyn' adlı eseri hangi lehçenin savunmasını yapmaktadır?
A)Çağatay Türkçesi
B)Azerbaycan Türkçesi
C)Osmanlı Türkçesi
D)Kıpçak Türkçesi
36. Türkçenin tarihsel gelişiminde 'd' sesinin 'y' sesine dönüşmesi (adak > ayak) hangi lehçe grubunun karakteristiğidir?