4. Aşağıdaki eserlerden hangisi Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait bir dil özelliği göstermez?
A)Dede Korkut Hikâyeleri
B)Garibname
C)Muhabbetname
D)Risaletü'n-Nushiyye
5. Aşağıdakilerden hangisi metin çözümlemesinde kullanılan yöntemlerden biridir?
A)Temel düşünce analizi.
B)Yapısal analiz.
C)Sadece içerik analizi.
D)Açıklayıcı analiz.
6. Aşağıdaki eserlerden hangisi 'Çağatay Türkçesi'nin en önemli temsilcisi kabul edilen Ali Şir Nevai'ye aittir?
A)Muhakemetü'l-Lugateyn
B)Şecere-i Türk
C)İbadetname
D)Yadigar
7. Ünlülerin oluşumu sırasında dilin dikey hareketine göre sınıflandırılması, aşağıdaki fonetik parametrelerden hangisiyle ilgilidir?
A)Dudak konumu
B)Dil yüksekliği (kapalı/açık)
C)Hava akışı
D)Ses teli titreşimi
8. Karşılaştırmalı edebiyatın en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Farklı dillerde yazılmış eserleri aynı dilde değerlendirmek.
B)Dünyadaki tüm edebi türlerin kökenlerini araştırmak.
C)Farklı kültürlerden gelen edebi eserler arasında benzerlik ve farklılıkları incelemek.
D)Edebiyat tarihini tek bir ulusal çerçevede ele almak.
9. Uygur dönemine ait metinlerde, Maniheizm ve Budizm etkisinin dildeki en belirgin yansıması aşağıdakilerden hangisidir?
A)Sogdca ve Sanskritçe kökenli terminolojinin yoğun kullanımı
B)Arap alfabesinin ilk kez sistematik şekilde uygulanması
C)Söz diziminin tamamen Farsça yapısına bürünmesi
D)Yalın Türkçe kelimelerin tamamen terk edilmesi
10. Aşağıdakilerden hangisi 'edebiyat dışı metin' (non-fiction) türlerinden biri değildir?
A)Biyografi
B)Deneme
C)Roman
D)Anı
11. Aşağıdaki birleşik fiillerden hangisinin yazımı doğrudur?
A)Hiss etmek
B)Terketmek
C)Arz etmek
D)Kayıt etmek
12. Edebiyat teorisinde 'türetme' terimi neyi ifade eder?
A)Yeni bir tür ya da akım yaratmayı.
B)Mevcut bir eserin yeniden yazımını.
C)Bir eserin başka bir metin üzerinden yorumlanmasını.
D)Klasik eserlerin modernize edilmesini.
13. Şiirsel anlamın genişliğini ve derinliğini anlamak için hangi edebi teori en çok kullanılır?
A)Yapısalcılık.
B)Post-yapısalcılık.
C)Formalizm.
D)Realizm.
14. Bir dilde anlam ayırt edici en küçük ses birimine ne ad verilir?
A)Hece
B)Sözcük
C)Allofon
D)Fonem
15. Türkçenin tarihsel gelişiminde 'y' sesinin 'c' sesine dönüştüğü (yol > col) değişim süreci, hangi lehçe grubunun tipik bir özelliğidir?
A)Oğuz Grubu
B)Kıpçak Grubu
C)Karluk Grubu
D)Sibirya Grubu
16. Bir dildeki sözcüklerin yapısal özelliklerini, sınıflandırmasını ve oluşum süreçlerini inceleyen dilbilim dalı hangisidir?
A)Fonetik
B)Sentaks
C)Semantik
D)Morfoloji
17. Altın Orda sahasında gelişen Kıpçak Türkçesinin, Osmanlı Türkçesinden en temel yapısal farkı nedir?
A)Oğuz grubu özelliklerini daha az barındırıp, 'n/d' değişiminde farklılık göstermesi
B)Arap alfabesini hiç kullanmamış olması
C)Sadece sözlü gelenekle günümüze ulaşması
D)Farsça kelimeleri hiçbir şekilde kabul etmemesi
18. Yapısalcılık (structuralism) akımına göre, bir dildeki seslerin diğerlerinden ayırt edilmesini sağlayan en küçük birim nedir?
A)Biçimbirim (morfem)
B)Sesbirim (fonem)
C)Sözcük (leksem)
D)Sözce (utterance)
19. Türkçe gibi eklemeli (aglütinatif) dillerde, morfolojik yapı genellikle nasıl işler?
A)Sözcük köküne ekler art arda eklenir
B)Köklerde içsel değişimler olur
C)Sözcükler izole haldedir
D)Sadece önek kullanımı yaygındır
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A)O, bu işi oldum olası sevmemiştir.
B)TDK, Türk dili üzerine birçok çalışma yapmaktadır.
C)Her şeyin bir zamanı olduğunu düşünüyordu.
D)Yazar, eserinde batı medeniyetini eleştiriyor.
21. Çuvaşça, günümüzde konuşulan Türk lehçeleri arasında hangi özel konuma sahiptir?
A)En çok konuşulan lehçedir
B)Oğuz grubunun tek temsilcisidir
C)Oğur (Bulgar) grubunun yaşayan tek temsilcisidir
D)Kıpçak grubuna en yakın lehçedir
22. Divânu Lugâti't-Türk'te Kaşgarlı Mahmud'un Türk lehçelerini sınıflandırırken 'Oğuzlar'ın en fasih konuşan boyu' olarak nitelendirdiği grup hangisidir?
A)Kıpçaklar
B)Karluklar
C)Çiğiller
D)Yagma boyu
23. Aşağıdaki ifadelere göre, hangisi postmodern edebiyatın özellikleri arasında yer almaz?
A)Anlamın belirsizliği.
B)Dilin yapısını sorgulama.
C)Kahramanların net bir biçimde tanımlanması.
D)Çağdaş meselelerin ele alınması.
24. Teun A. van Dijk’ın 'söylem' çözümlemelerinde 'makro yapı' (macrostructure) neyi ifade eder?
A)Metnin cümle düzeyindeki dil bilgisel yapısını
B)Metnin genel temasını, konusunu ve küresel anlamını
C)Yazarın kullandığı kelime seçimlerini
D)Metnin fiziksel uzunluğunu
25. Dilbilimsel alanın hangi alt dalı, dilin sosyal bağlamda nasıl kullanıldığını inceler?
A)Sosyodilbilim.
B)Psikodilbilim.
C)HISTORİK DİLBİLİM.
D)Fonetik.
26. Osmanlı Türkçesi döneminde devletin resmi yazışmalarında kullanılan süslü ve ağdalı dile ne ad verilir?
A)Türki-i Basit
B)Münşeat
C)İnşa
D)Mahalli üslup
27. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A)Van Gölü'nün derinlikleri büyüleyicidir.
B)Bu yıl Türk Tarih Kurumu'nda çalışacak.
C)Dayım Ahmet Bey yarın bize gelecek.
D)Yarın Doğu Anadolu'ya kar yağacakmış.
28. Ferdinand de Saussure'ün 'gösterge' (signe) kuramına göre, bir göstergenin zihinde oluşturduğu kavrama verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A)Gösteren (signifiant)
B)Gösterilen (signifié)
C)Dizimsel bağlam
D)Sözcelem
29. Üretimsel Dilbilgisi kuramına göre, bir cümlenin derin yapısını yüzey yapısına dönüştüren kurallar dizisine ne denir?
A)Morfolojik süreç
B)Dönüşümsel kurallar
C)Fonolojik süreç
D)Semantik bağıntı
30. Yeni Lisan hareketinin temel ilkesi olan 'yazı dili ile konuşma dili arasındaki farkı kaldırma' fikri hangi dergide savunulmuştur?
A)Servet-i Fünun
B)Genç Kalemler
C)Tercüman-ı Ahval
D)İkdam
31. Türkçenin yazılı belgelerle takip edilebilen en eski dönemi olan ve 'Göktürkçe' olarak da adlandırılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A)İlk Türkçe
B)Eski Türkçe
C)Orta Türkçe
D)Kuzey-Doğu Türkçesi
32. Pragmatik alanında 'konuşma aktı' ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Konuşma aktı, yalnızca sözel iletişimde geçerlidir.
B)Konuşma aktı, iletişimde niyet ve bağlamı göz önünde bulundurur.
C)Konuşma aktı, dilin sosyal kullanımıyla ilgilidir.
D)Konuşma aktı, dinleyicinin anlam üzerindeki etkisini değerlendirir.
33. Aşağıdakilerden hangisi 'Batı Türkçesi'nin dönemlerinden biri değildir?
A)Eski Anadolu Türkçesi
B)Osmanlı Türkçesi
C)Türkiye Türkçesi
D)Çağatay Türkçesi
34. Aşağıdakilerden hangisi, bir sesin boğumlanma noktası (artikülasyon yeri) ile ilgili bir fonetik terimdir?
A)Ünlü uyumu
B)Vurgu
C)Damağımsı (palatal)
D)Tonlama
35. Karahanlı Türkçesi döneminin en önemli dil yadigarı olan 'Kutadgu Bilig'in yazımında kullanılan temel yazı sistemi ve dil özellikleri hangisinde doğru verilmiştir?
A)Uygur alfabesi; Hakaniye lehçesi
B)Arap alfabesi; Hakaniye lehçesi
C)Göktürk alfabesi; Oğuz lehçesi
D)Soğd alfabesi; Karluk lehçesi
36. Aşağıdakilerden hangisi metin çözümlemesi açısından önemli bir yaklaşımdır?
A)Biçimsel analiz.
B)Sadece içerik analizi.
C)Metin dışı faktörlerin göz ardı edilmesi.
D)Tek bir yorumun savunulması.
37. Türkçedeki 'kitap-çı-lık' örneğinde olduğu gibi, bir köke eklenen ve sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren en küçük anlamlı birime ne ad verilir?
A)Morfem
B)Fonem
C)Grafem
D)Allomorf
38. Metinler arasılık (intertextuality) kavramını ilk kez ortaya atan ve metnin diğer metinlerin bir 'mozaik' olduğunu savunan kuramcı kimdir?
A)Roland Barthes
B)Julia Kristeva
C)Umberto Eco
D)Gérard Genette
39. Cümle içindeki öğelerin diziliş kurallarını ve bu öğelerin birbirleriyle olan hiyerarşik ilişkilerini inceleyen dilbilim dalı hangisidir?
A)Semantik
B)Sentaks
C)Pragmatik
D)Morfoloji
40. XIV. yüzyıl Anadolu sahası eserlerinde görülen 'ol-durur' veya 'eyler-men' gibi yapıların tarihsel süreçteki karşılığı nedir?
A)Eski Türkçeden miras kalan ekleşmiş yardımcı fiil kullanımları
B)Farsçadan doğrudan alınmış çekim ekleri
C)Sadece şiir diline mahsus yapay formlar
D)Batı Türkçesine özgü yeni türetilmiş zarf-fiiller